Những bức ảnh từ hơn 50 năm trước vẫn mang đậm hơi thở thời đại. Được ghi lại vào thời khắc chuyển giao của lịch sử, mỗi khuôn hình lưu giữ chân thực hình ảnh một Việt Nam trong những năm tháng đặc biệt, qua đó giúp người xem hình dung rõ hành trình đi qua gian khó để từng bước hồi sinh, phát triển.

Không dừng lại ở hoạt động trưng bày, triển lãm mở ra một không gian tiếp cận lịch sử qua những hình ảnh đời sống cụ thể. Từ thời bao cấp với nhiều thiếu thốn đến giai đoạn tái thiết sau chiến tranh, nhịp sống xã hội hiện lên chân thực, mộc mạc nhưng giàu sức gợi cảm.

Sự kiện do Viện Pháp tại Việt Nam phối hợp với Bảo tàng Đà Nẵng tổ chức, tiếp nối sau lần ra mắt trong khuôn khổ Biennale Nhiếp ảnh Quốc tế Photo Hanoi '25. Việc đưa triển lãm đến Đà Nẵng không chỉ mở rộng địa điểm trưng bày mà còn góp phần lan tỏa giá trị văn hóa, nghệ thuật giữa hai quốc gia, tạo điều kiện để công chúng tiếp cận nguồn tư liệu hình ảnh ý nghĩa.

Triển lãm quy tụ tác phẩm của ba nhiếp ảnh gia Pháp gồm Daniel Roussel, Gilbert Bertrand và Lily Franey, mang đến cái nhìn đa chiều về Việt Nam từ thập niên 1970 đến 1990. Dù mỗi người có cách tiếp cận riêng, các tác phẩm đều cho thấy sự quan sát tinh tế và tình cảm dành cho con người, cảnh sắc Việt Nam.

Ông Eric Soulier- Tham tán văn hóa Đại sứ quán Pháp, Giám đốc Viện Pháp tại Việt Nam cho biết, triển lãm mở ra những đối thoại về góc nhìn của thời đại, kết nối các miền ký ức xuyên suốt hai thập niên. Việc tổ chức tại Bảo tàng Đà Nẵng, một công trình do kiến trúc sư người Pháp thiết kế càng làm nổi bật ý nghĩa giao thoa văn hóa.

"Ba nhiếp ảnh gia người Pháp đã ghi lại theo những góc nhìn riêng về những gương mặt, phong cảnh và sự chuyển mình của một Việt Nam không ngừng chuyển động. Bằng tình cảm yêu mến và sự trân trọng vùng đất mà họ từng gắn bó, những bức ảnh đã lưu giữ những thời điểm khó khăn trăm bề mà ít ai có thể ghi lại. Họ không chỉ là nhiếp ảnh gia, mà còn là những chứng nhân lịch sử, là những nhịp cầu ngoại giao văn hóa bền chặt", ông Eric Soulier bày tỏ.

Trong đó, loạt ảnh của Daniel Roussel để lại nhiều ấn tượng với những khoảnh khắc đời thường giai đoạn 1980- 1986, khi ông là phóng viên thường trú của nhật báo L'Humanité. Không lựa chọn đề tài lớn, ông hướng ống kính vào những sinh hoạt giản dị và những gương mặt đời thường giàu sức sống, qua đó tái hiện rõ nhịp sống của một xã hội đang từng bước vượt qua khó khăn. Các tác phẩm của ông, gắn với hoạt động báo chí và phim tài liệu, đến nay vẫn là nguồn tư liệu có giá trị về Việt Nam thời kỳ hậu chiến.

Ở một lát cắt khác, các bức ảnh đen trắng về Sài Gòn giai đoạn 1970 -1975 của Gilbert Bertrand đưa người xem trở lại thời điểm nhiều biến động. Không tập trung vào khói lửa chiến tranh, ông ghi lại đời sống vẫn tiếp diễn trong bối cảnh đặc biệt. Dù không phải nhiếp ảnh gia chuyên nghiệp, sự nhạy bén đã giúp ông lưu giữ nhiều khoảnh khắc có giá trị, trong đó có những tác phẩm lần đầu được công bố, góp phần bổ sung nguồn tư liệu và gợi mở cách nhìn đa chiều về lịch sử.

Đại diện gia đình cố nhiếp ảnh gia, bà Marie Pierre Mol đã nỗ lực đưa các tác phẩm của Gilbert Bertrand đến với công chúng. Bà chia sẻ: "Gilbert yêu Việt Nam say đắm, điều này hiện rõ qua những bức ảnh. Dù thời điểm này Việt Nam còn rất khó khăn, nhưng ảnh của ông luôn có những nụ cười lấp lánh. Chúng tôi cảm thấy thật hạnh phúc khi những bức ảnh của anh ấy được trưng bày ở đây…".

Trong khi đó, ảnh của Lily Franey, thực hiện ở những năm 1987 trong các chuyến công tác cùng Hội cứu trợ bình dân Pháp, mang sắc thái nhẹ nhàng và giàu tính nhân văn. Những nụ cười trẻ thơ, ánh mắt đầy hy vọng của người dân phản ánh đời sống thường nhật trong giai đoạn tái thiết. Sự giản dị trong cách thể hiện làm nổi bật tinh thần lạc quan và ý chí vươn lên của con người Việt Nam sau chiến tranh.

Ông Huỳnh Đình Quốc Thiện- Giám đốc Bảo tàng Đà Nẵng, cho biết việc phối hợp tổ chức triển lãm thể hiện sự gắn kết hiệu quả trong việc đưa nghệ thuật đến gần công chúng. Không chỉ là sự tiếp nối từ Hà Nội, triển lãm còn góp phần tăng cường giao lưu văn hóa Việt - Pháp, làm phong phú đời sống tinh thần của người dân.

Ghi nhận tại không gian trưng bày, nhiều người xem bày tỏ sự xúc động khi tiếp cận những hình ảnh chân thực về một giai đoạn đã qua. Bạn Châu Bùi Gia Linh (phường Hải Châu) chia sẻ: "Những bức ảnh giúp em hiểu hơn về khó khăn cũng như ý chí kiên cường, vượt lên khó khăn của thế hệ trước, từ đó thêm trân trọng hiện tại và ý thức hơn về trách nhiệm với quê hương, đất nước".

Diễn ra đến hết ngày 17-5 tại Bảo tàng Đà Nẵng (31 Trần Phú, TP Đà Nẵng), triển lãm "Giao điểm Việt Nam" không chỉ là điểm đến dành cho người yêu nhiếp ảnh mà còn là dịp để công chúng tiếp cận lịch sử theo cách gần gũi. Qua những khung hình giàu cảm xúc, hình ảnh một Việt Nam kiên cường, từng bước hồi sinh và phát triển được tái hiện rõ nét.

Thanh Hoa