Honduras nhức nhối nạn giết người

Thứ tư, 30/11/2011 00:00

(Cadn.com.vn) - Các vụ giết người, đặc biệt là trong giới thanh thiếu niên đang rung chuyển đất nước Honduras nghèo khó ở Mỹ Latinh.

Tỷ lệ giết người cao nhất thế giới

Theo báo cáo mới nhất do Văn phòng LHQ về Ma túy và Tội phạm (UNODC), Honduras là nước có tỷ lệ các vụ giết người cao nhất thế giới: 82,1 vụ giết người trên 100.000 dân. Hầu hết các vụ giết người là hậu quả của cuộc chiến giữa những băng nhóm tội phạm hoặc giải quyết mâu thuẫn giữa những tay buôn lậu ma túy. Tuy nhiên, trong vụ  hai sinh viên bị giết gần đây, chứng cứ cho thấy có một kiểu án mạng khác đang bùng nổ.

Vào một đêm thứ sáu, Alejandro Vargas, một sinh viên 22 tuổi chuyên ngành xã hội học tham dự bữa tiệc tối. Khoảng 1 giờ, Alejandro ra về cùng với bạn, Carlos Pineda, 24 tuổi. Họ định đến nhà Carlos ngủ nhưng họ đã không bao giờ làm được điều đó. Thi thể của họ được tìm thấy vào ngày hôm sau, trong một khe núi ở vùng ngoại ô thủ đô Tegucigalpa của Honduras. Cả hai đã bị bắn. Dấu vết DNA của Alejandro được tìm thấy trên xe của một cảnh sát. Những đoạn băng an ninh cho thấy, cảnh sát đã lái xe tải đuổi theo sau xe của Alejandro. Nghiên cứu pháp y cho biết, cảnh sát đã bắn vào xe của Alejandro và khiến sinh viên này bị thương. Alejandro và Carlos bị kéo ra khỏi xe, bị bắn chết, sau đó cảnh sát đã phi tang xác của họ. “Đó là một mất mát rất to lớn. Nếu một người đi ra đường và bị ai đó bắn chết. Đó là một bi kịch. Nhưng bi kịch sẽ thành thảm kịch khi chính cảnh sát - những người chịu trách nhiệm chống lại tội ác, bảo vệ dân chúng là người gây ra”, bà Julieta Castellanos, mẹ của Alejandro cho biết.

Vụ giết người xảy ra hồi cuối tháng 10 đã khuấy động dư luận trên toàn Honduras. Bởi lẽ, vụ việc không chỉ liên quan trực tiếp đến cảnh sát mà còn vì bà Castellanos là Hiệu trưởng của trường Đại học Tự trị quốc gia Honduras, và là một nhân vật cao cấp. 8 quan chức được cho là có liên quan đến vụ giết Alejandro và Carlos. 4 trong số đó đã bị bắt giữ, nhưng 4 người đã kịp đào tẩu và hiện đang bị truy lùng.

 Quân đội được tăng cường để ngăn chặn bạo lực trên các đường phố ở Honduras. Ảnh: BB

“Hoạt động tia chớp” - giải pháp tạm thời

Một tuần sau vụ giết 2 sinh viên trên, Tổng thống Porfirio Lobo đã sa thải nhiều chỉ huy cảnh sát hàng đầu. Một đơn vị cảnh sát, nơi các sĩ quan được cho là tham gia vào những vụ giết người này đang làm việc, đã bị giải thể. Một số sĩ quan cảnh sát đang bị điều tra, trong khi những người khác bị chuyển công tác sang những lĩnh vực khác.

Chính phủ cũng mở chiến dịch “Hoạt động tia chớp” – triển khai quân đội tuần tra các đường phố. Các trạm kiểm soát quân sự đã được thiết lập trên khắp các khu vực trong thành phố. Việc sử dụng quân đội tuần tra các đường phố đã bị chỉ trích ở nhiều nước CHÂU Mỹ Latinh. Tại Mexico, nơi Tổng thống Felipe Calderon 5 năm trước đã triển khai quân đội chiến đấu chống lại các băng đảng ma túy, các nhà phê bình cho rằng, bạo lực đã trở nên tồi tệ hơn. Tuy nhiên, trong tình hình bạo lực và tham nhũng lan rộng trong lực lượng cảnh sát Honduras, “Hoạt động tia chớp” được ủng hộ. Các nhà chức trách cho biết, hoạt động đã mang lại nhiều thành công ngay lập tức. Trong nhiều ngày liên tiếp, không có vụ giết người ở Tegucigalpa. Sự khác biệt cũng có thể được nhìn thấy tại những khu vực như El Infiernito, còn được gọi là “Địa ngục nhỏ”, một trong những nơi nguy hiểm nhất thành phố.

Tuy nhiên, việc sử dụng lực lượng quân đội tuần tra các đường phố chỉ là một biện pháp tạm thời. Bộ trưởng An ninh Honduras Pompeyo Bonilla cho biết: “Những người lính đang làm nhiệm vụ trên các đường phố chỉ là tạm thời. Theo hiến pháp, đó không phải là nhiệm vụ của họ. Nhưng ngay lúc này, chúng tôi cần họ”. Ông Bonilla cho biết giải pháp ưu tiên số một của đất nước hiện nay là thanh lọc lực lượng cảnh sát.

"Điểm đổ bộ" ma túy

Cho tới nay, chưa có báo cáo nào nói có sự liên quan trực tiếp giữa những sĩ quan đến vụ sát hại hai sinh viên trên cũng như bọn buôn bán ma túy. Nhưng, nhiều người tin rằng các tập đoàn buôn lậu ma túy đã xâm nhập vào lực lượng cảnh sát, làm cho chính phủ khó có thể xác định được ai đủ tin cậy giao phó trong tình hình an ninh mong manh của nước này.

Trong khi giới chức Honduras chiến đấu với các băng đảng ma túy dọc theo các tuyến đường buôn bán đã nổi tiếng, nhiều tuyến đường mới đã mở ra trên khắp Trung Mỹ, khiến tình trạng bạo lực càng gia tăng ở Honduras, El Salvador và Guatemala. Nhiều người tin rằng, bạo lực ở Honduras càng tồi tệ hơn trong năm 2009 sau khi Tổng thống Manuel Zelaya buộc phải từ chức. “Cuộc đảo chính quân đội, và những khó khăn trong việc được quốc tế công nhận đã khiến Honduras gặp nhiều khó khăn trong nỗ lực kêu gọi sự trợ giúp và hợp tác cần thiết để chống lại tội phạm có tổ chức”, James Bosworth, một chuyên gia an ninh cho biết.

Honduras - với nửa dân số sống dưới mức đói nghèo và chưa thoát khỏi cuộc khủng hoảng chính trị - hiện là một trong những “điểm đổ bộ” chính của ma túy Nam Mỹ và tội phạm giết người.

Thúy Ngọc