Sau cuộc điện đàm với Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi, Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo trên mạng xã hội Truth Social rằng hai nước đã đạt được thỏa thuận thương mại "có hiệu lực ngay lập tức". Theo đó, mức thuế "đối ứng" của Mỹ đối với hàng hóa nhập khẩu từ Ấn Độ sẽ giảm từ 25% xuống còn 18%. Một quan chức Nhà Trắng cho biết Washington cũng sẽ rút lại mức thuế bổ sung 25% áp đặt từ năm ngoái liên quan đến việc Ấn Độ mua dầu của Nga, khiến tổng thuế nhập khẩu với hàng hóa Ấn Độ giảm từ 50% xuống còn 18%.

Đổi lại, phía Mỹ cho biết Ấn Độ cam kết tiến tới giảm thuế quan và các rào cản phi thuế quan đối với hàng hóa Mỹ xuống mức 0%, đồng thời tăng mạnh nhập khẩu các sản phẩm của "Xứ cờ hoa", bao gồm năng lượng, công nghệ, nông sản, than đá và các mặt hàng chiến lược khác, với tổng giá trị ước tính vượt 500 tỷ USD.

Cam kết năng lượng của Ấn Độ

Một nội dung đáng chú ý trong thỏa thuận là việc Ấn Độ đồng ý giảm và tiến tới chấm dứt mua dầu từ Nga, thay vào đó tăng nhập khẩu dầu từ Mỹ và có thể cả từ Venezuela. Tổng thống Trump cho rằng động thái này sẽ làm suy yếu nguồn thu từ xuất khẩu năng lượng của Nga, qua đó góp phần hỗ trợ các nỗ lực quốc tế nhằm chấm dứt xung đột tại Ukraine. Hiện Ấn Độ là quốc gia tiêu thụ dầu lớn thứ ba thế giới và phụ thuộc vào nhập khẩu để đáp ứng khoảng 90% nhu cầu trong nước. Kể từ khi xung đột Nga - Ukraine bùng nổ năm 2022, New Delhi đã tăng mạnh mua dầu Nga với giá chiết khấu, giúp giảm đáng kể chi phí nhập khẩu. Theo số liệu của Reuters, lượng dầu Nga nhập khẩu vào Ấn Độ trong tháng 1 đạt khoảng 1,2 triệu thùng/ngày, nhưng dự kiến giảm xuống còn 1 triệu thùng/ngày trong tháng 2 và khoảng 800.000 thùng/ngày trong tháng 3.

Tuy vậy, giới phân tích cho rằng việc thay thế hoàn toàn dầu Nga trong ngắn hạn là thách thức lớn. Nga hiện vẫn là một trong những nguồn cung dầu quan trọng và ổn định đối với Ấn Độ, trong khi năng lực sản xuất và cơ sở hạ tầng của Venezuela cần nhiều năm và nguồn vốn lớn để phục hồi. Dù vậy, việc giá dầu toàn cầu giảm trong những tháng gần đây đã làm thu hẹp lợi thế giá của dầu Nga, khiến quyết định chuyển hướng nguồn cung trở nên khả thi hơn về mặt kinh tế.

Lợi ích thương mại và triển vọng quan hệ song phương

Về phía Ấn Độ, Thủ tướng Narendra Modi đã lên tiếng hoan nghênh thỏa thuận và gửi lời cảm ơn tới Tổng thống Trump. Ông cho rằng việc thuế quan với các sản phẩm "Made in India" giảm xuống 18% sẽ mở ra "những cơ hội to lớn" cho hợp tác cùng có lợi giữa hai nền kinh tế lớn. Bộ trưởng Thương mại Ấn Độ Piyush Goyal cũng nhận định thỏa thuận sẽ giúp hai nước xích lại gần nhau hơn, tạo cơ hội mới cho nông dân, doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nhân và lực lượng lao động có tay nghề.

Các nhà phân tích cho rằng mức thuế 18% đưa Ấn Độ về cơ bản ngang bằng với các đối tác châu Á khác của Mỹ, vốn chịu mức thuế trong khoảng 15-19%. Điều này giúp giảm áp lực đáng kể đối với xuất khẩu của Ấn Độ, trong bối cảnh thị trường nước này từng bị đánh giá là kém nhất trong nhóm các nền kinh tế mới nổi năm 2025 do tác động của các biện pháp thuế quan từ Washington.

Phản ứng thị trường cho thấy tâm lý tích cực trước thông tin thỏa thuận. Cổ phiếu của nhiều doanh nghiệp lớn tại Ấn Độ đã tăng mạnh, trong đó các công ty công nghệ thông tin và tài chính ghi nhận mức tăng từ 4-7%. Tuy nhiên, một số tổ chức doanh nghiệp Mỹ tỏ ra thận trọng, cho rằng cần thêm chi tiết cụ thể về lộ trình giảm thuế, các rào cản phi thuế quan cũng như danh mục sản phẩm mà Ấn Độ cam kết mua.

Dù còn thiếu các chi tiết kỹ thuật và chưa được chính thức hóa bằng văn bản pháp lý, thỏa thuận thương mại Mỹ - Ấn Độ được đánh giá là bước tiến quan trọng trong quan hệ song phương. Nếu được triển khai đầy đủ, thỏa thuận không chỉ mang lại lợi ích kinh tế trực tiếp cho doanh nghiệp hai nước mà còn có thể định hình lại dòng chảy năng lượng toàn cầu, đồng thời tạo thêm áp lực địa chính trị đối với Nga trong bối cảnh xung đột tại Ukraine vẫn chưa có hồi kết.

AN BÌNH