(Cadn.com.vn) - Theo nhiều chuyên gia Khí tượng thủy văn thì miền Trung là một trong những khu vực thường xuyên xảy ra hiện tượng giông tố gây sét (gọi tắt là giông sét). Thống kê sơ bộ cho thấy, trong vài tháng trở lại đây, tại khu vực này đã xảy ra hàng loạt vụ giông sét, làm chết và bị thương rất nhiều người. Điều đáng nói là người dân còn thiếu kiến thức để phòng tránh hiểm họa...

Từ những cái chết thương tâm...

Chiều 2-10 vừa qua, trên địa bàn H. Yên Thành (Nghệ An) có mưa lớn kéo dài. Đến khoảng 16 giờ cùng ngày thì trời tạm ngớt mưa nhưng vẫn còn sấm chớp liên hồi, bà Nguyễn Thị Thu (1950, trú xã Hậu Thành) tranh thủ dắt trâu ra cánh đồng gần nhà chăn thả. Bất chợt, một cột sét đánh xuống đúng vào vị trí bà Thu đứng khiến nạn nhân chết tại chỗ.

Cùng ngày, tại xã Phúc Thành (Yên Thành) có một người bị sét đánh chết. Nạn nhân là anh Trần Đăng Khôi (1971), bị sét đánh khi đang thả đó bắt cá. Trước đó, vào trưa ngày 1-10, chị Nguyễn Thị Thơ (1965), trú xã Thanh Mai, H. Thanh Chương (Nghệ An) cùng chồng trong lúc ngồi xem tivi trong nhà thì bị sét đánh làm chị bị thương rất nặng. Theo lời người nhà chị Thơ, vị trí chị ngồi sát bên đường dây dẫn điện từ trong nhà ra hệ thống tuốc-bin thủy điện mini ở khe suối.

Cách đó không lâu, vào lúc 8 giờ 30 ngày 27-9, hai em học sinh đang học lớp 10 là Lê Thị Hòa (1995) và Trịnh Thị Huệ (1995), đều trú xã Kỳ Thịnh, H. Kỳ Anh (Hà Tĩnh) bị sét đánh chết trong lúc đang chăn trâu ngoài đồng...

Tại địa bàn tỉnh Quảng Nam, thời gian gần đây cũng xảy ra nhiều vụ sét đánh gây chết và bị thương cho nhiều người dân vô tội. Điển hình như chiều tối 13-9, sét đánh trúng ông Huỳnh Ngọc Quả (49 tuổi), trú thôn Tú Bình, xã Tam Vinh, H. Phú Ninh khi đang chăn vịt ngoài đồng khiến ông chết tại chỗ. Khoảng 4 giờ 30 ngày 20-8, ông Hứa Văn Thành- Chủ tịch UBND xã Duy Phước (H. Duy Xuyên) cùng đoàn công tác trong khi đi tuần tra những ghe khai thác cát trái phép trên sông Thu Bồn không may bị sét đánh khiến ông Thành chết tại chỗ...

Có lẽ trong các trận “Thiên lôi” giáng họa, đau lòng nhất là vụ xảy ra ngày 16-5-2010, sau một trận mưa to cùng sấm sét trên toàn địa bàn tỉnh Nghệ An đã làm 6 người chết và hàng chục người khác bị thương. Hầu hết những nạn nhân này đang làm đồng và đang cầm hoặc đứng gần các vật dụng có gắn sắt thép như cuốc, xẻng, liềm... Theo ghi nhận của chúng tôi, chỉ trong vài tháng trở lại đây, trên địa bàn miền Trung đã có hàng trăm người chết và bị thương do sét đánh.

Chị Nguyễn Thị Thơ (1965), trú xã Thanh Mai, H. Thanh Chương (Nghệ An) bị sét đánh gây thương tích nặng hiện đang cấp cứu tại bệnh viện.

... Đến cách phòng tránh

Tìm hiểu về vấn đề này, Kỹ sư Trần Văn Nguyên, Phó phòng Dự báo- Đài khí tượng thủy văn khu vực Trung Trung Bộ (đóng tại TP Đà Nẵng), cho biết: Giông là hiện tượng khí quyển phức tạp, bao gồm sự phóng điện trong đám mây hay giữa các đám mây với nhau và giữa các đám mây với mặt đất tạo ra hiện tượng chớp và sấm (thường kèm theo gió mạnh và mưa lớn), đôi khi có mưa đá. Trường hợp sự phóng điện xảy ra giữa các đám mây và mặt đất thì người ta gọi là sét. Hiện tượng giông sét xảy ra với tần suất nhiều ở các thời điểm giao mùa. Miền Trung là một trong những khu vực xảy ra nhiều giông sét, nhất là ở vùng núi cao, có địa hình phức tạp.

Qua tìm hiểu từ những cái chết thương tâm do sét gây ra, chúng tôi được biết, nguyên nhân chủ yếu là do không ít người dân còn chủ quan, hoặc thiếu kiến thức phòng tránh khi có hiện tượng giông sét. Kỹ sư Trần Văn Nguyên khuyến cáo: Khi xảy ra hiện tượng giông sét, người dân không nên trú ở dưới những tán cây cao lớn, đặc biệt là cây cổ thụ; tránh cầm nắm các vật dụng kim loại, nhất là đối với người dân khi đang làm đồng thì nên tránh xa cuốc, bừa, cày, xe máy...; không ở cạnh cột điện hoặc đường dây tải điện; đối với các gia đình, công ty, xí nghiệp (nếu có thể được) thì nên tắt các thiết bị điện...

Tỷ lệ sống cao nếu cấp cứu kịp thời!

Theo các bác sĩ và chuyên gia y tế thì, người bị sét đánh trực diện thường chết ngay tức khắc, tuy nhiên cũng có nhiều trường hợp do bị sức ép nên chỉ bị thương nhẹ hoặc có cơ may sống sót cao nếu được cấp cứu kịp thời. Bệnh cảnh lâm sàng của người bị sét đánh giống như người bị điện giật.

Nạn nhân thường ngất xỉu, ngừng thở, tim ngừng đập, mất tri giác, da tím xanh, chỗ bị sét đánh trên cơ thể bị cháy sém. Khi có người bị sét đánh, phải đặt nạn nhân nằm lên chỗ khô ráo, bằng phẳng, nới rộng quần áo để người bị nạn thở được dễ dàng. Khẩn trương làm ngay hô hấp nhân tạo, kết hợp hà hơi thổi ngạt và xoa bóp tim ngoài lồng ngực.

Cứ 5 lần xoa bóp tim ngoài lồng ngực thì hô hấp nhân tạo hoặc thổi ngạt một lần. Làm liên tục như thế từ 60- 90 phút. Trong thực tế, cách làm trên đã cứu sống nhiều trường hợp mà lúc đầu tưởng là đã chết. Từ lúc bị sét đánh đến lúc được cấp cứu, nếu không quá 7 phút thì gần 90% trường hợp có thể cứu sống, nếu để chậm quá thời gian này thì chỉ có khoảng 10% được cứu sống. Khi nạn nhân đã tỉnh lại, cần đưa ngay tới bệnh viện để tiếp tục theo dõi phòng ngừa những diễn biến xấu sau đó.

Bài,ảnh: D.N.H