Dự án chậm tiến độ nhiều năm

Ghi nhận thực tế tại xã Nông Sơn (TP Đà Nẵng), Dự án đường ô tô đến Trung tâm hành chính xã Ninh Phước (Sáp nhập xã Quế Phước và xã Quế Ninh) dù được triển khai vào khoảng năm 2021 nhưng đến nay vẫn chưa hoàn thành, thậm chí khối lượng công việc triển khai trên hiện trường không nhiều. Khi được tỉnh Quảng Nam cũ phê duyệt, dự án nhận được sự kỳ vọng rất lớn của người dân và chính quyền huyện Nông Sơn cũ.

Được biết, công trình giao thông trọng điểm này có chiều dài khoảng 5,1km với tổng mức đầu tư hơn 93 tỷ đồng; thời gian thực hiện dự án từ năm 2021-2024 nhưng đã được điều chỉnh đến hết năm 2026. Hiện Chủ đầu tư (UBND xã Nông Sơn) đã bàn giao 90% khối lượng mặt bằng cho đơn vị để triển khai thi công. Phần diện tích còn lại khoảng 100m đầu tuyến. Tuy nhiên, tỷ lệ giải ngân vốn của dự án trong năm 2025 và 2026 rất thấp, thậm chí không đáp ứng được kỳ vọng của thành phố.

Dù thời tiết nắng ráo, dự án không vướng mặt bằng và áp lực tiến độ lớn nhưng toàn tuyến chỉ có 2 mũi thi công gồm làm hệ thống cống và san lấp nền đường bằng cách điều phối đất trên tuyến. Các đầu việc chủ yếu làm nền đường và thông tuyến; có khoảng 1km cuối tuyến gần như đủ điều kiện để đổ bê tông. Trong khi đó, nhà thầu chưa khẩn trương tập kết các vật liệu cần thiết để thi công.

Chiều dài dự án khoảng 5,1km, phần lớn nằm trên địa hình đồi núi, trũng thấp khác nhau. Do đó, tiến độ thi công chậm nhưng mùa mưa đang cận kề, chủ đầu tư và nhà thầu đang đối mặt với nhiều rủi ro trong công tác đảm bảo tính an toàn cho dự án, đặc biệt tình hình thiên tai ngày càng phức tạp. Phần lớn vị trí trên tuyến đều thi công dang dở nên nguy cơ sạt lở cao.

Đối với dự án chuyển tiếp từ huyện Nông Sơn cũ, địa bàn xã Nông Sơn còn một số dự án gặp khó khăn, vướng mắc như Công trình Đường tránh lũ đoạn từ CK55 đi Cầu Đồng Miếu có tổng mức đầu tư 25 tỷ đồng; Nâng cấp Hồ Hố Cái huyện Nông Sơn với tổng mức đầu tư 30 tỷ đồng… Theo đánh giá chung, các dự án sau khi được chuyển qua UBND xã Nông Sơn làm chủ đầu tư đều không có tính khả thi sẽ về đích cuối năm 2026.

Trong khi đó, dự án Cầu Bến Ý với quy mô nhỏ hơn khoảng 5 tỷ đồng đang được xã Nông Sơn đảm bảo tiến độ. Mục tiêu nhằm tạo ra một tuyến đường liền mạch cho các phương tiện giao thông, khắc phục tình trạng ngập lụt, chia cắt trong mùa mưa, lũ tại tuyến sông này, từng bước hoàn thiện kết cấu hạ tầng khu vực, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội địa phương. Tại hiện trường, đường dẫn hai đầu cầu đã hoàn thành; cầu bản bê tông cốt thép đang được nhà thầu triển khai. Dự kiến công trình sẽ hoàn thành trong năm 2026.

Cần sớm tìm lời giải cho các dự án

Lý giải cho việc chậm tiến độ, UBND xã Nông Sơn cho biết do giá nguyên vật liệu tăng cao và tình trạng khan hiếm nguồn cung phục vụ thi công, đặc biệt là cát, đá và đất đắp, đang diễn ra nghiêm trọng. Hầu hết vật liệu phải vận chuyển từ các địa phương khác về công trường, tuy nhiên nguồn cung vẫn hạn chế so với nhu cầu thực tế. Điều này dẫn đến việc nhà thầu gặp khó khăn trong công tác tập kết vật tư, vật liệu, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ thi công và khả năng đẩy nhanh tiến độ theo kế hoạch đề ra.

Chưa kể, nhà thầu chưa tích cực triển khai, thi công còn cầm chừng do gặp khó khăn về tài chính, không bảo đảm đầy đủ nguồn lực gồm nhân công, vật tư và thiết bị phục vụ thi công theo yêu cầu tiến độ; công tác tổ chức thi công còn chậm, thiếu quyết liệt, dẫn đến tiến độ thi công công trình bị kéo dài, ảnh hưởng đến thời gian thực hiện và hoàn thành dự án theo kế hoạch đã được phê duyệt.

UBND xã Nông Sơn cũng thừa nhận nhân sự quản lý dự án hiện còn mỏng, năng lực và kinh nghiệm thực tiễn trong công tác quản lý, điều hành các dự án có quy mô lớn còn hạn chế, dẫn đến việc tổ chức triển khai, kiểm soát tiến độ và xử lý các tình huống phát sinh trong quá trình thực hiện dự án chưa thực sự hiệu quả.

Để tìm cách tháo gỡ, đẩy nhanh tiến độ dự án, Chủ tịch UBND xã Nông Sơn đã có Văn bản số 548 báo cáo về tình hình thực hiện, khó khăn vướng mắc gửi UBND thành phố và Sở Tài chính. Các đề xuất, kiến nghị tập trung chính vào 3 dự án gồm Đường ô tô đến Trung tâm hành chính xã Ninh Phước (Sáp nhập xã Quế Phước và xã Quế Ninh); Đường tránh lũ đoạn từ CK55 đi Cầu Đồng Miếu; Nâng cấp hồ Hố Cái huyện Nông Sơn.

Lãnh đạo xã đề xuất chuyển Chủ đầu tư về Ban Quản lý dự án trực thuộc UBND thành phố để tổ chức triển khai thực hiện nhằm đảm bảo dự án được hoàn thành đúng tiến độ, chất lượng và tuân thủ đầy đủ các quy định của Nhà nước. Tuy nhiên, các Ban Quản lý dự án trực thuộc UBND thành phố đã có văn bản giải trình gửi Sở Tài chính thành phố; Sở Tài chính cũng phản hồi UBND xã Nông Sơn về việc không thống nhất tiếp nhận làm chủ đầu tư các dự án.

Câu chuyện triển khai dự án tại xã Nông Sơn không phải trường hợp cá biệt. Những khó khăn, vướng mắc trong việc tiếp nhận, chuyển giao dự án từ cấp huyện về xã đặt ra nhiều bài toán cần được tháo gỡ. Chưa kể, các xã vùng cao, đồi núi, địa hình phức tạp còn đối mặt với áp lực lớn bởi yếu tố thời tiết. Do đó hiệu quả đầu tư công không được quyết định trên kế hoạch, mà phải đo lường tại công trường, ở tiến độ, chất lượng và khả năng khai thác hiệu quả của từng dự án. Nếu không tháo gỡ được các điểm nghẽn trong tổ chức thực thi, thì dù lựa chọn đúng dự án đầu tư, mục tiêu dẫn dắt kinh tế - xã hội của công trình vẫn khó đạt kỳ vọng.

Tấn Việt