Với từ khóa “đổi tiền mới, đổi tiền lẻ” trên các nền tảng mạng xã hội Facebook, Tiktok, Instagram, Google… người dùng không khó để bắt gặp các bài viết về dịch vụ này. Điểm chung của các tài khoản là đều cam kết đổi tiền với nhiều mệnh giá khác nhau, tiền mới, nguyên sê-ri, nguyên cọc…

Một tài khoản facebook giới thiệu: “Nhận đổi tiền mới, tiền lẻ để anh chị em đi chùa, đi lễ, mừng tuổi… Đổi càng sớm, phí càng rẻ; đổi càng nhiều, phí càng rẻ”. Để tăng tương tác cho bài viết, chủ tài khoản còn đính kèm thêm nhiều hình ảnh với các xấp tiền mệnh giá từ 10.000 đồng, 20.000 đồng đến 100.000 đồng, 200.000 đồng…

Một tài khoản khác cũng cam kết uy tín, chất lượng khi đăng tải bài viết đổi tiền lì xì. Để kích thích tâm lý người xem, tài khoản này nhấn mạnh: “Đổi càng gần tết phí càng tăng cao, ai muốn đổi rẻ thì đổi ngay bây giờ”. Phía dưới bài viết còn gắn thẻ nhiều từ khóa với mục đích tăng tương tác, thu hút người xem. Theo tìm hiểu, mức chênh lệch đổi tiền lẻ dao động từ 5-10% tùy vào từng mệnh giá và số tiền.

Tuy nhiên, hiện nay các thủ đoạn lừa đảo, chiếm đoạt tài sản qua mạng xã hội hết sức tinh vi. Người dân khi sử dụng dịch vụ đổi tiền mới, tiền lẻ qua mạng không chỉ phải mất phí chênh lệch cao mà còn có nguy cơ trở thành nạn nhân của các vụ lừa đảo, chiếm đoạt tài sản. Nhiều trường hợp sau khi chuyển khoản xong bị chặn liên lạc, đổi thiếu tiền hoặc vô tình tiếp tay cho hành vi lưu hành tiền giả, tiền không nguyên vẹn...

Thực tế, hành vi đổi tiền lẻ lấy phí là hành vi vi phạm pháp luật đã được các cơ quan chức năng liên tục cảnh báo. Dù vậy, mỗi dịp Tết, dịch vụ này “đến hẹn lại lên”. Đây không chỉ là hành vi bất hợp pháp mà còn tiềm ẩn nguy cơ lưu hành tiền giả, lừa đảo, chiếm đoạt tài sản.

Theo cơ quan Công an, phương thức, thủ đoạn chính của các đối tượng như: Sử dụng tài khoản mạng xã hội đăng tải các bài viết, hình ảnh, video với số lượng tiền mặt lớn gồm nhiều mệnh giá khác nhau kèm theo nội dung tư vấn, lôi kéo người dân đổi tiền với chi phí thấp, ưu đãi khi đổi số lượng nhiều… Khi người dân liên hệ, đổi tiền, những lần trao đổi đầu tiến hành rất thuận lợi để tạo lòng tin và kích thích người dân gom tiền đổi giúp người thân số lượng lớn với ưu đãi phí thấp hơn; sau đó lừa đảo tiền cọc hay lừa đảo dưới hình thức trao đổi các loại tiền giả…

Hiện nay pháp luật chỉ quy định về việc thu, đổi tiền không đủ tiêu chuẩn lưu thông tại Thông tư số 25/2013/TT-NHNN ngày 2-12-2013 của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam. Theo quy định tại thông tư này, chỉ có các chi nhánh Ngân hàng Nhà nước, sở giao dịch Ngân hàng Nhà nước; tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, Kho bạc Nhà nước mới có thẩm quyền thực hiện thu, đổi tiền không đủ tiêu chuẩn lưu thông cho các tổ chức, cá nhân. Vì vậy, hành vi đổi tiền mà phát sinh thu phí, thu lời không thuộc trường hợp được phép đổi tiền theo quy định là hành vi vi phạm quy định của pháp luật trong lĩnh vực ngân hàng.

Còn nếu người dân cố ý sử dụng các loại tiền giả để trao đổi, thanh toán hoặc mua bán như tiền thật chính là hành vi lưu hành tiền giả có thể bị xử lý về “Tội lưu hành tiền giả”, mức xử lý hình phạt tù cao nhất là chung thân nếu trị giá tiền giả tương ứng từ 50 triệu đồng trở lên.

Do đó, cơ quan Công an khuyến cáo, người dân cảnh giác với các thủ đoạn lừa đảo “đổi tiền mới, tiền lẻ” trên không gian mạng; đồng thời, tuyên truyền cho người thân, bạn bè biết các thủ đoạn lừa đảo trên để nâng cao cảnh giác, tránh mắc bẫy kẻ xấu. Khi phát hiện các trường hợp có dấu hiệu lừa đảo như trên phải kịp thời báo ngay cho cơ quan chức năng để có biện pháp phòng ngừa, xử lý kịp thời.

NGUYỄN QUANG