Đi dọc miền Tây (2)
Bài 2: Quyến rũ Tây Đô
(Cadn.com.vn) - Rời Cồn Phụng như một làng quê miền Tây thu nhỏ, chuyến xe đưa chúng tôi về với TP Cần Thơ, thủ phủ miền Tây, nơi sầm uất nhất vùng châu thổ đồng bằng sông Cửu Long, trải dài 65km bên bờ sông Mê Kông huyền thoại.
Tới Cần Thơ khi thành phố sắp lên đèn. Thành phố bên dòng sông Hậu vừa hiện đại, vừa duyên dáng. Hàng dãy khách sạn chạy dọc bến đang soi bóng xuống dòng sông những sắc màu lung linh. Trên bến Ninh Kiều tàu, bè rộn rã. Tất cả chúng tôi đều háo hức cho những gì sắp được trải nghiệm. Nhiên-cô bé hướng dẫn viên xinh xắn của đoàn, là dân Cần Thơ "chính hãng", reo khe khẽ: "Đi đâu rồi em cũng muốn quay về đây, về nơi bình yên này!". Nhiên bảo, Sài Gòn cũng gọi mời em nhiều lắm với công việc hấp dẫn nhưng em đã chọn Cần Thơ. Thăm nơi từng được mệnh danh là Tây Đô, vẻ quyến rũ, mê hoặc chính là cảm giác bồng bềnh trên chuyến du thuyền trên bến Ninh Kiều, ngắm sông Hậu về đêm, dùng bữa tối với các món đặc sản vùng sông nước, say sưa với chương trình ca nhạc cải lương do các nghệ sĩ hồn hậu, duyên dáng áo bà ba biểu diễn...
Sáng sớm, cả đoàn hối thúc nhau đến với chợ nổi, thuyền lướt qua những đám lục bình xanh ngắt, những chiếc ghe chở đầy trái cây, rau xanh đủ loại đang băng băng trên dòng sông, ngang qua những chiếc xuồng ba lá..., đến chợ nổi Cái Răng. Nhiều người bảo, về Cần Thơ không ghé chợ nổi thì coi như... chưa biết gì về Tây Đô. Tồn tại hàng trăm năm, chợ nổi là nét văn hóa điển hình của người dân miệt vườn. Từng biết nhiều qua báo chí, văn thơ, nhưng đến khi tận mắt chứng kiến cảnh sinh hoạt, mua bán rộn ràng, tấp nập chúng tôi mới thấy hết nét văn hóa rất riêng ở chợ nổi mà người miền Tây duy trì bao đời nay. Cách trung tâm Cần Thơ chưa đầy 10km đường sông, chợ nổi Cái Răng, thường họp đông đúc từ 5 đến 9 giờ mỗi ngày. Kéo dài trên khoảng sông vài trăm mét, hàng ngàn chiếc thuyền lớn nhỏ mua bán, trao đổi đủ thứ trái cây, nông sản, hải sản... Nhiên bảo: cứ nhìn vào những "cây bẹo" (cây sào cắm trước mũi thuyền treo thứ cần bán) sẽ biết trên ghe bán gì: bầu bí, dưa hấu, hành củ, sắn nước, khoai mì, khoai lang... Du khách muốn thưởng thức những thức ăn đặc sản trên sông nước đều được phục vụ tận tình, chu đáo. Thuyền đậu khắp sông. Hàng hóa đầy ắp, người mua kẻ bán đông nghịt. Đâu đó văng vẳng câu hò khiến lòng người lay động:
Tới đây cắm sào ta ngủ qua đêm/ Cây trái rộn ràng từ vườn nhà em/ Gọi ta dậy từ nửa đêm về sáng/ Cắm cây sào tre bẹo hình bẹo dạng/ Xôn xao xuồng tre họp chợ tròng trành.
Mua bán tấp nập trên chợ nổi Cái Răng.

Hai Trương -người lái thuyền bảo: sống trên sông biết bao đời nay rồi, không hò buồn lắm! Thuyền bè là phương tiện di chuyển chủ yếu của người dân, vừa làm nhà ở vừa làm phương tiện. Nhà giàu sắm thuyền lớn, nghèo thuyền nhỏ, ghép lại trên khúc sông thành chợ nổi. Đây là điểm du lịch hấp dẫn nhất của Cần Thơ, nhất là khách nước ngoài. Hiện nay, dù mạng lưới giao thông đường bộ đã phát triển rộng khắp nhưng hoạt động của chợ nổi ở miền Tây vẫn tồn tại, giữ được nét văn hóa đặc trưng vùng sông nước sầm uất này. Tiếng rao mời của những cô hai, chú sáu rộn rã xé toạc không gian yên tĩnh cả dòng sông.
Với người từ phương xa tới, lạ lẫm nhất vẫn là các dịch vụ sửa máy, sửa cân, ghe bán xăng dầu, đến cửa hàng bách hóa như quần áo, mỹ phẩm, thuốc tây, vé số... trên sông. Tóm lại, chợ trên bờ có gì thì chợ nổi có cái đó. Từng nụ cười hiền hậu, thân thương của những cô gái càng khiến cho phiên chợ sáng thêm xinh. Chủ tàu du lịch bật mí: Theo lệ, nếu nhà nào có con gái chưa chồng thì trên mũi thuyền sẽ trồng một chậu cây... Bắt được "tín hiệu", chàng trai nào muốn "bắt vợ" sẽ có cơ hội tìm bạn đời trăm năm cho mình. Đám cưới của người dân sống trên chợ nổi Cái Răng cũng nhiều thú vị. Đám cưới được tổ chức trên sông. Đôi bên nội ngoại thuê một tầng của thuyền rồng lớn để tổ chức tiệc cưới, người dân chợ nổi thì đi dự cưới bằng thuyền. Ngoài mừng cưới bằng tiền, vải vóc, có người mừng cưới bằng đôi mái chèo, người thì mừng máy nổ, xuồng máy... Gia đình mời dàn nhạc về đờn ca tài tử rồi bạn bè thân hữu tham gia hát cho nhau nghe. Như lời người lái tàu du lịch, đi chợ nổi Cái Răng vui nhất là những ngày cận Tết âm lịch, bởi thời điểm này thương hồ thuyền bè nhiều nơi ghé đến và số lượng hàng nhiều hơn, đa dạng hơn ngày thường. Phần nữa, có hoa cảnh, dưa hành, bánh chưng xanh càng tô thêm cho mùa xuân ấm áp...
"Cần Thơ gạo trắng, nước trong, Ai đi đến đó lòng không muốn về"... Người xưa đã đưa vào ca dao những lời ca tụng đặc biệt dành cho miền đất trù phú này. Một đêm ở lại "Tây Đô", lang thang qua vài con phố khuya, đón ngọn gió mát rượi từ dòng sông Hậu hiền hòa, chúng tôi cảm nhận nơi đây bình yên lạ.
C.H-H.H
(còn nữa)
