* Bài cuối: Trên đảo "Tình yêu"

(Cadn.com.vn) - Trong cái nắng cuối thu trong veo bạt ngàn gió, Jeju-hòn đảo được mệnh danh "đảo tình yêu" đã cho chúng tôi nhiều cảm xúc thi vị...

Jeju đẹp thanh bình, yên ả. Đây là đảo duy nhất ở Hàn Quốc có bãi cát tự nhiên. Buổi tối, các hàng quán ở Jeju đóng cửa sớm. 9 giờ tối, ghé vào siêu thị mini mua hàng, thấy rất ít người ra vào. Sự tĩnh lặng đó rất thích hợp cho các cặp tình nhân, đôi uyên ương mới cưới đến đây hưởng tuần trăng mật. Thế nên, Jeju được mệnh danh là thiên đường của tình yêu. Người Hàn có phong tục, sau hôn nhân, nếu con dâu sinh được cho gia đình chồng một cháu trai thì sẽ được đi du lịch tại đảo Jeju. Phong tục ấy nay đã thay đổi-nếu sinh con gái sẽ được đi du lịch nước ngoài, còn sinh con trai thì vẫn được đi đảo Jeju...

Jeju là hòn đảo lớn nhất Hàn Quốc và cũng là tỉnh tự trị duy nhất trong 9 tỉnh ở Hàn Quốc (ngoài thủ đô Seoul, Hàn Quốc còn có 6 thành phố trực thuộc trung ương và 9 tỉnh), với diện tích 1.845km2, dân số 580.000 người. Được hình thành từ những đợt phun trào núi lửa nên Jeju có rất nhiều đá đen, loại đá từ nham thạch núi lửa. "Văn hóa đá" ăn sâu vào người dân đảo. Tôi rất thích ngắm những hàng rào đá của những ngôi nhà ở Jeju bởi nó được xếp tự nhiên, không dùng chất kết dính. Lang thang trên đảo Jeju, tôi liên tưởng đến những bức tường đá ong trong ngôi làng cổ ở  Hà Tây.

2 ngày lưu lại Jeju, tôi mới cảm nhận hết ý nghĩa lời giới thiệu của Đông: Jeju có 4 "đặc sản": đá ong, gió, phụ nữ và 3 "không": không trộm cắp, không ăn xin, nhà không có cổng ngõ... Đá làm hàng rào, đá lót đường, đá lót vườn, đá dọc trên những tuyến quốc lộ. Gió ở Jeju thì miên man, hào phóng thổi suốt 4 mùa. Ở đây tuyệt nhiên không thấy một người đi xin ăn. Ngày hôm sau, một chị trong đoàn trong lúc tham quan làm rơi ĐTDĐ. Đông gọi ngay vào số máy của chị, một người Hàn Quốc cho biết anh ta nhặt được chiếc ĐTDĐ này nhưng không biết liên hệ với ai để trả lại, đang định đem gửi lại địa điểm du lịch với hy vọng người mất sẽ quay lại. Nửa giờ sau, anh ta đi taxi đến quán ăn nơi đoàn dừng lại để giao chiếc ĐTDĐ nhặt được...

Một trong nhiều ngôi nhà làm bằng đá đen ở Làng dân tộc Songup.

Hàn Quốc là đất nước chỉ có duy nhất dân tộc Hàn, tuy nhiên, nếu để giới thiệu về văn hóa mang bản sắc riêng, Hàn Quốc luôn lấy người dân làng Songup ở Jeju. Nguyên thủy, đây là nhóm dân tộc ít người duy nhất của Hàn Quốc, ngày xưa sống riêng biệt trên đảo với nghề đánh cá, khai thác đá. Người dân làng Songup ở  đảo Jeju thật thà, hiếu khách, dáng người thấp, bé hơn người Hàn, đặc biệt là phụ nữ. Làng Songup là ngôi làng di tích quốc gia được rất nhiều du khách đến tham quan. Làng có 500 hộ gia đình còn giữ nguyên nếp sống truyền thống đại gia đình.

Tham quan làng dân tộc Songup, chúng ta có thể liên tưởng đến nét tương đồng của nền văn hóa đá ở cao nguyên đá Hà Giang (Việt Nam). Cô Oh-người đóng vai quần chúng trong bộ phim Nàng Dae Jang Geum, lấy bối cảnh quay chính tại đây-đã để lại ấn tượng đẹp về cách làm du lịch chuyên nghiệp. Cô Oh giới thiệu ở đảo Jeju, đàn ông rất được quý trọng bởi xưa kia, ở Jeju phụ nữ nhiều hơn đàn ông nên họ được xếp vào một trong 4 "đặc sản" của làng. Và một trong "3 không" ở Songup là nhà không có cổng ngõ, mà chỉ có các thanh gỗ chắn ngang.

Người làng quy định những "tín hiệu" riêng: nếu trước nhà gác 3 thanh gỗ có nghĩa người nhà đã đi xa, khách đừng vào. Gác 2 thanh gỗ là  thông báo người nhà đi làm, tối mới về; gác 1 thanh thì gia đình đi đâu đó khoảng 1 giờ sau thì về. Nếu không gác thanh gỗ nào có nghĩa, nhà có người, xin mời vào. Những khi nhà đang có chuyện không vui, họ cũng đặt 1, 2 thanh gỗ chắn ngang là có ý không muốn tiếp khách. Cá biệt, nhà nào gác 4 thanh gỗ là tín hiệu đây là của quả phụ. Nhà có dải lụa trắng là đang cần con trai... Ở Jeju không đào được giếng do đặc điểm của địa chất, mỗi gia đình đều có nhiều chum vại to hứng nước mưa, hoặc phụ nữ phải lên núi cao đến đầu nguồn đội nước về...

Ở Jeju trồng rất nhiều quýt. Những vườn quýt bạt ngàn, mùa này đầy trái vàng ươm. Một trong nhiều sản phẩm đặc sản của đảo làm từ quả quýt là sôcôla quýt khá thơm ngon, độc đáo. Ở đây đi đâu du khách cũng gặp tượng thần Harubang làm bằng đá, một vị thần được người Jeju tín ngưỡng. Họ quan niệm, nếu sờ vào mũi vị thần sẽ sinh được con trai; sờ vào miệng sinh con gái; sờ tai sống lâu, sờ đầu thông minh, sờ bụng thì ước muốn đầy phúc lộc...

Leo lên đến đỉnh núi mặt trời mọc Thành Sơn, du khách được ngắm nhìn di tích miệng núi lửa phun trào tạo thành miệng hố như lòng chảo. Nơi đây gắn liền với 4 biểu tượng: khu bảo tồn thiên nhiên thế giới, di sản thiên nhiên thế giới, công viên địa chất thế giới và là 1/7 kỳ quan thiên nhiên mới. Đường lên Thành Sơn, du khách say sưa chụp ảnh bình nguyên cỏ vàng ươm, thơ mộng, tâm hồn cảm thấy thư thái, nhẹ nhàng...

Tượng thần Harubang.

Vĩ thanh

Chuyến du lịch với khoảng thời gian ít ỏi, để cảm nhận, hiểu sâu về văn hóa, đời sống, con người và đất nước Hàn Quốc là điều không thể. Tuy nhiên, từ cuộc hành trình phần nào giúp tôi cũng như các thành viên trong đoàn có nhiều cảm nhận thú vị về đất nước được ví "Kỳ tích sông Hàn" này... Từ văn hóa giao thông xứ Hàn, tôi nghĩ đến văn hóa giao thông nước mình. Từ văn minh đô thị xứ Hàn lại nghĩ đến cách ứng xử văn minh đô thị ở Việt Nam... Và ngẫm lại thấy chúng ta cần phải học bạn nhiều lắm và có thể sẽ rất lâu mình mới đuổi kịp họ, không phải là sự hiện đại, giàu có mà chính là những điều thuộc về nhận thức như ý thức tự giác chấp hành luật lệ giao thông, giữ gìn vệ sinh nơi công cộng... Có lẽ chúng ta phải học lại nét "văn hóa xếp hàng" đã quên từ sau thời bao cấp.

Nói như vậy, không phải cái gì ở xứ Hàn cũng hay, cũng đẹp. Chẳng hạn, mặc dù đứng trong tốp các nước giàu, là thành viên của Tổ chức hợp tác và phát triển kinh tế (OECD), nhưng Hàn Quốc là nước chi cho các chính sách an sinh xã hội thấp nhất. Hàn Quốc là nước có tỷ lệ người tự tử cao nhất trong các nước phát triển. Từ kết quả của nhiều cuộc điều tra xã hội học cho thấy nguyên nhân chính dẫn đến việc người Hàn tự tử ngày một nhiều là do "không thích ứng được với xã hội hiện đại và sự xói mòn về các giá trị của gia đình".

Trước sự phát triển như vũ bão của CNTT, ảnh hưởng của nền văn hóa phương Tây, đạo giáo ở Hàn Quốc đang ngày càng có nguy cơ bị mai một. Điều đó lý giải tại sao điện ảnh Hàn Quốc, vấn đề khôi phục các giá trị văn hóa rất được các nhà làm phim đặc biệt quan tâm, khai thác, nhất là các mối quan hệ truyền thống trong gia đình...

Khi lang thang trên bãi biển tự nhiên duy nhất ở Jeju, tôi lại nhớ da diết những bờ biển đẹp ở Việt Nam mà tôi đã từng đi qua. Đà Nẵng cũng có những bãi biển đẹp mê hồn. Chỉ cần biết cách khai thác, quảng bá, du lịch Việt Nam nói riêng, Đà Nẵng nói chung sẽ phát triển không thua gì xứ sở Kim Chi... Rất nhiều người bạn của tôi sang xứ người học tập, sinh sống, mỗi lần về nước vẫn bảo đi đâu cũng nhớ quê nhà. Qua một chuyến đi, tôi cảm nhận được tình yêu quê hương, đất nước trong tôi cũng thật lớn biết bao!

P.Thủy