Cuộc đối đầu giữa Mỹ và Iran tiếp tục bước sang giai đoạn căng thẳng mới khi các nỗ lực ngoại giao được xúc tiến song song với các hoạt động quân sự ngày càng quyết liệt trên thực địa. Trong bối cảnh đó, Tehran được cho là đã chủ động đề xuất một lệnh ngừng bắn kéo dài 10 ngày với Washington nhằm mở đường cho các cuộc đàm phán về vấn đề an ninh hàng hải tại eo biển Hormuz - điểm nóng được xem là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến cuộc khủng hoảng hiện nay.

Theo các nguồn tin được báo The Jerusalem Post dẫn lại, đề xuất của Iran đã được Qatar, Ai Cập, Oman và Pakistan chuyển tới phía Mỹ. Mục tiêu của lệnh ngừng bắn là tạo khoảng thời gian đủ để các bên thảo luận giải pháp bảo đảm hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz cũng như từng bước khôi phục đối thoại sau khi bản ghi nhớ Islamabad giữa Washington và Tehran trên thực tế đã đổ vỡ. Một trong những phương án đang được các nước trung gian thảo luận là thiết lập một "hành lang trung lập" giữa vùng biển do Oman và Iran kiểm soát, qua đó tạo điều kiện để các tàu thương mại lưu thông an toàn mà không làm gia tăng nguy cơ đối đầu quân sự.

Tuy nhiên, các nguồn tin cho biết Washington chưa sẵn sàng chấp nhận đề xuất này. Mỹ mong muốn một lệnh ngừng bắn có thời hạn dài hơn, đồng thời yêu cầu phải đạt được những thỏa thuận bước đầu về quyền tự do hàng hải tại eo biển Hormuz trước khi bất kỳ thỏa thuận đình chiến nào có hiệu lực. Một số quan chức trong chính quyền Tổng thống Donald Trump thậm chí đã mô tả đề xuất của Iran là "phi lý" và chưa đáp ứng được các yêu cầu của Mỹ.

Trong khi các cuộc tiếp xúc ngoại giao vẫn được duy trì thông qua các nước trung gian, Washington tiếp tục gia tăng sức ép quân sự đối với Tehran. Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết ngày 20-7 (giờ địa phương), quân đội Mỹ đã tiến hành thêm một đợt không kích nhằm vào các mục tiêu tại miền Nam Iran, đánh dấu đêm thứ 10 liên tiếp triển khai các cuộc tấn công. Theo CENTCOM, các mục tiêu bị nhắm đến bao gồm sở chỉ huy, hệ thống phòng không, trận địa giám sát bờ biển, năng lực tác chiến trên biển, bệ phóng tên lửa, thiết bị bay không người lái (UAV) và mạng lưới thông tin liên lạc mà Washington cho là được Iran sử dụng để đe dọa hoạt động hàng hải thương mại tại eo biển Hormuz. Truyền thông Iran cho biết các vụ nổ được ghi nhận tại nhiều khu vực, trong đó có tỉnh Hormozgan, Isfahan, Khuzestan và Đông Azerbaijan. Theo hãng thông tấn IRNA, các đợt không kích mới khiến ít nhất 50 người thiệt mạng và hơn 500 người bị thương, dù những con số này chưa được phía Mỹ xác nhận.

Trong bối cảnh giao tranh tiếp tục leo thang, Tổng thống Mỹ Donald Trump phát đi thông điệp cứng rắn, tuyên bố Iran sẽ phải "trả giá gấp nhiều lần" nếu tiếp tục có binh sĩ Mỹ thiệt mạng. Ông cho biết đã chỉ thị Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth cùng các chỉ huy quân đội chuẩn bị các phương án đáp trả mạnh mẽ hơn. Một quan chức Mỹ cũng khẳng định Washington sẽ tiếp tục các hoạt động quân sự cho đến khi Tổng thống Trump quyết định thay đổi cách tiếp cận, đồng thời nhấn mạnh mục tiêu của Nhà Trắng là buộc Iran phải chịu trách nhiệm đối với các vụ tấn công nhằm vào lực lượng Mỹ cũng như những gì Washington cho là hành vi vi phạm các cam kết trước đây.

Trong khi đó, Tehran tuyên bố sẽ tiếp tục đáp trả các cuộc tấn công của Mỹ. Tổng thống Masoud Pezeshkian nhận định cuộc đối đầu giữa hai nước đã bước vào giai đoạn "chiến tranh toàn diện", đồng thời khẳng định Iran vẫn duy trì quyền kiểm soát eo biển Hormuz và sẽ bảo vệ lợi ích quốc gia.

Diễn biến căng thẳng cũng tác động mạnh đến lĩnh vực hàng không quốc tế. Hàng loạt hãng hàng không lớn như Air France, British Airways, Singapore Airlines, Lufthansa, KLM, Cathay Pacific, Finnair, Air Canada và Air Astana tiếp tục kéo dài thời gian đình chỉ hoặc cắt giảm các chuyến bay đến Trung Đông do lo ngại rủi ro an ninh. Không chỉ ảnh hưởng đến hoạt động vận tải quốc tế, xung đột còn gây sức ép lên ngành hàng không Israel. Giới chức nước này cảnh báo sân bay quốc tế Ben Gurion có thể phải hủy khoảng 30 chuyến bay thương mại mỗi ngày từ đầu tháng 8 nếu số lượng máy bay tiếp dầu của Mỹ tiếp tục gia tăng tại đây, khiến khoảng 5.000 hành khách mỗi ngày bị ảnh hưởng trong mùa du lịch cao điểm.

Dù các cuộc không kích vẫn chưa có dấu hiệu chấm dứt, các kênh đối thoại gián tiếp giữa Mỹ và Iran vẫn được duy trì thông qua Qatar, Oman, Ai Cập và Pakistan. Điều này cho thấy cả hai bên vẫn để ngỏ khả năng tìm kiếm giải pháp ngoại giao nhằm tránh để xung đột tiếp tục lan rộng, trong bối cảnh eo biển Hormuz vẫn là điểm nóng có ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh năng lượng và thương mại toàn cầu.

AN BÌNH