Theo hãng tin Reuters, phát biểu với các phóng viên trên chuyên cơ Không lực Một, Tổng thống Trump cho biết chính quyền của ông sẽ làm việc với các thành viên còn lại của chính quyền Venezuela nhằm trấn áp hoạt động buôn bán ma túy và cải tổ ngành dầu mỏ, thay vì thúc đẩy ngay lập tức việc tổ chức bầu cử để thành lập một chính phủ mới.

Tổng thống Trump tuyên bố Mỹ đang "nắm quyền kiểm soát" Venezuela và "đang làm việc với những người vừa nhậm chức", dường như ám chỉ Tổng thống lâm thời Delcy Rodriguez. Ông cũng khẳng định Mỹ không đề nghị bất cứ điều gì cho bà Rodriguez, nhưng lưu ý rằng "bà đang hợp tác". Tổng thống Trump cho rằng Venezuela cần được "hồi sinh" dưới sự kiểm soát của Mỹ. "Chúng ta phải giành lại Venezuela… Chúng ta sẽ cần những khoản đầu tư lớn từ các công ty dầu mỏ để khôi phục cơ sở hạ tầng. Và các công ty dầu mỏ đã sẵn sàng", ông Trump nói.

Ông Trump cho rằng Tổng thống lâm thời Venezuela phải cung cấp cho Mỹ "quyền tiếp cận hoàn toàn" đối với tài nguyên của nước này. "Chúng ta cần quyền tiếp cận hoàn toàn. Chúng ta cần tiếp cận dầu mỏ và những thứ khác trong nước họ để giúp chúng ta tái thiết đất nước của họ", ông Trump nói, nhắc lại lời cảnh báo đối với Tổng thống lâm thời Rodriguez nếu bà không chấp thuận đề nghị của Mỹ. "Tôi chỉ muốn nói rằng bà ấy sẽ phải đối mặt với tình huống có lẽ còn tồi tệ hơn cả ông Maduro, bởi vì, các bạn biết đấy, ông Maduro đã nhượng bộ ngay lập tức", ông Trump cảnh báo.

Trong một cuộc phỏng vấn với tạp chí The Atlantic cùng ngày, ông Trump tiếp tục cảnh báo Tổng thống lâm thời Rodriguez có thể trở thành mục tiêu tiếp theo sau ông Maduro. Tổng thống Mỹ cho rằng nếu bà Rodriguez không hành động theo điều ông gọi là "đúng đắn", bà sẽ phải "trả cái giá rất lớn, thậm chí còn lớn hơn ông Maduro".

Tầm nhìn về Venezuela

Trong cuộc phỏng vấn với báo The New York Post ngày 4-1, Tổng thống Trump đã vạch ra tầm nhìn về Venezuela sau chiến dịch can thiệp quân sự của Mỹ, tuyên bố rằng đất nước này trước hết cần được khôi phục "trật tự pháp luật" và kỷ cương kinh tế trước khi có thể xem xét tổ chức bầu cử trong tương lai.

Ông Trump bác bỏ lo ngại rằng chiến dịch quân sự chưa từng có tiền lệ, dẫn tới việc bắt giữ lãnh đạo Venezuela Nicolas Maduro, có thể khiến Washington sa lầy giống các cuộc chiến tại Iraq hay Afghanistan trước đây. Theo ông Trump, mục tiêu của Mỹ là cứu vãn một quốc gia mà ông mô tả là "đang bên bờ sụp đổ". Tổng thống Mỹ cho rằng Washington cần trực tiếp điều hành Venezuela nhằm lập lại trật tự, đồng thời khai thác hiệu quả các nguồn lực kinh tế của nước này, đặc biệt là dầu mỏ. "Chúng ta cần điều hành đất nước đó một cách đúng đắn, dựa trên pháp quyền và trật tự. Chúng ta cần tận dụng các tiềm năng kinh tế mà họ có, bao gồm dầu mỏ và nhiều tài nguyên giá trị khác", ông Trump nói.

Ông Trump cũng cho biết việc tổ chức bầu cử mới tại Venezuela hiện chưa phải ưu tiên hàng đầu, đồng thời từ chối ủng hộ bất kỳ nhân vật đối lập cụ thể nào. Ông nhắc tới bà Maria Corina Machado, người từng công khai ủng hộ hành động quân sự của Mỹ. "Tôi không nghĩ bà ấy có được sự ủng hộ cần thiết từ người dân. Thực tế, bà ấy chỉ có thể giành chiến thắng nếu tôi đứng ra hậu thuẫn", ông Trump nói.

Không "tiếp quản" nhưng duy trì vòng vây quyền lực

Theo tờ New York Times, Ngoại trưởng Marco Rubio ngày 4-1 dường như đã điều chỉnh thông điệp so với tuyên bố của Tổng thống Trump một ngày trước đó rằng Mỹ sẽ "điều hành" Venezuela. Thay vào đó, ông nhấn mạnh rằng chính quyền Mỹ sẽ tiếp tục duy trì một "lệnh phong tỏa" quân sự đối với hoạt động xuất khẩu dầu mỏ của Venezuela nhằm tạo đòn bẩy đối với ban lãnh đạo mới tại quốc gia này.

Khi được hỏi Mỹ có kế hoạch "điều hành" Venezuela như thế nào, ông Rubio không đưa ra bất kỳ đề án nào về một chính quyền chiếm đóng của Mỹ, mà thay vào đó, ông nói về việc gây sức ép buộc chính phủ lâm thời Venezuela - do các đồng minh của Tổng thống bị bắt giữ Maduro điều hành - phải thực hiện các thay đổi chính sách.

Phát biểu trong chương trình "Face the Nation" của CBS News, ông Rubio nói rằng, lực lượng Mỹ sẽ tiếp tục ngăn chặn các tàu chở dầu nằm trong danh sách trừng phạt của Mỹ ra vào Venezuela cho đến khi chính phủ nước này mở cửa ngành dầu mỏ do nhà nước kiểm soát cho đầu tư nước ngoài - nhiều khả năng ưu tiên các công ty Mỹ - và tiến hành những thay đổi khác.

Ngoại trưởng Rubio cũng cho biết, lực lượng hải quân Mỹ được triển khai quy mô lớn ở vùng biển Caribe gần Venezuela trong những tháng gần đây - "một trong những đợt triển khai hải quân lớn nhất trong lịch sử hiện đại, chắc chắn là tại Tây Bán cầu" - sẽ tiếp tục được duy trì để thực thi lệnh phong tỏa bán phần, với mục tiêu "làm tê liệt nguồn thu của Venezuela".

Ông nói thêm rằng Tổng thống Trump có thể triển khai quân đội Mỹ trên bộ tại Venezuela, vượt xa chiến dịch gần đây mà lực lượng Delta Force của Lục quân Mỹ tiến hành để bắt giữ ông Maduro, nếu điều đó phục vụ lợi ích của nước Mỹ. Theo ông Rubio, Tổng thống "không cảm thấy cần phải công khai loại trừ bất kỳ lựa chọn nào mà Mỹ đang có".

Tổng thống lâm thời Venezuela muốn đối thoại và hợp tác

Khác với những tuyên bố trước đó, trong đó Tổng thống lâm thời Venezuela Rodríguez lên án "việc sử dụng vũ lực tàn bạo" của Mỹ để bắt giữ Tổng thống Maduro, những bình luận mới nhất của bà Rodriguez cho thấy sự thay đổi đáng kể.

Trong thông điệp gửi tới Mỹ và cộng đồng quốc tế hôm 4-1, Tổng thống Rodriguez cho biết Caracas tìm kiếm "quan hệ quốc tế cân bằng và tôn trọng" dựa trên bình đẳng chủ quyền và luật pháp quốc tế. Bà Rodriguez nói: "Đất nước chúng tôi mong muốn được sống mà không có các mối đe dọa từ bên ngoài, trong một môi trường tôn trọng và hợp tác quốc tế. Chúng tôi tin rằng hòa bình toàn cầu được xây dựng bằng việc trước hết bảo đảm hòa bình cho từng quốc gia". Bà Rodriguez cho biết bà hy vọng có một mối quan hệ "cân bằng và tôn trọng" với Mỹ, "dựa trên bình đẳng chủ quyền và không can thiệp", đồng thời nói thêm rằng: "Chúng tôi gửi lời mời tới chính phủ Mỹ cùng làm việc trên một chương trình nghị sự hợp tác, hướng tới phát triển chung, trong khuôn khổ tính hợp pháp quốc tế và củng cố một sự chung sống cộng đồng bền vững".

Bà Rodriguez kêu gọi Mỹ theo đuổi đối thoại và hợp tác thay vì đối đầu, đồng thời khẳng định cam kết hòa bình của mình. Tổng thống lâm thời Venezuela cho biết bà đã gửi lời mời tới chính phủ Mỹ về việc cùng hợp tác. "Tổng thống Donald Trump, người dân và khu vực của chúng ta xứng đáng có hòa bình và đối thoại, chứ không phải chiến tranh", bà Rodriguez nói thêm, cho rằng đây "luôn là thông điệp của Tổng thống Nicolas Maduro" và cũng là thông điệp của "toàn thể đất nước Venezuela hiện nay".

AN BÌNH