Quan hệ giữa Mỹ và Iran đang bước vào giai đoạn căng thẳng mới với hàng loạt động thái quân sự và ngoại giao dồn dập từ cả hai phía. Theo truyền thông Mỹ và Israel, Tổng thống Donald Trump đang nghiêm túc xem xét khả năng nối lại chiến dịch quân sự quy mô lớn nhằm vào Iran sau khi các cuộc đàm phán giảm căng thẳng rơi vào bế tắc.

Trang tin Axios dẫn lời các quan chức Mỹ cho biết ông Trump dự kiến tiếp tục triệu tập nhóm an ninh quốc gia cấp cao tại Phòng Tình huống Nhà Trắng ngày 19-5 để thảo luận các lựa chọn quân sự đối với Iran. Trước đó, nhà lãnh đạo Mỹ đã họp với các cố vấn an ninh hàng đầu tại bang Virginia với sự tham dự của Phó Tổng thống JD Vance, Ngoại trưởng Marco Rubio, Giám đốc CIA John Ratcliffe và Đặc phái viên Steve Witkoff. Các cuộc họp diễn ra trong bối cảnh ông Trump ngày càng mất kiên nhẫn với tiến trình đàm phán với Tehran, đặc biệt là việc Iran không chấp nhận các điều kiện do Washington đưa ra liên quan đến chương trình hạt nhân. Giới chức Mỹ cũng được cho là lo ngại việc Iran tiếp tục đóng cửa eo biển Hormuz gây tác động nghiêm trọng tới thị trường năng lượng toàn cầu.

Theo các nguồn tin thân cận với Nhà Trắng, Lầu Năm Góc đã chuẩn bị một loạt phương án quân sự nếu ông Trump quyết định mở lại chiến dịch chống Iran. Những phương án này bao gồm các cuộc không kích quy mô lớn vào cơ sở hạ tầng năng lượng, cơ sở quân sự và hạt nhân của Iran, cũng như khả năng triển khai lực lượng đặc nhiệm nhằm thu giữ lượng uranium làm giàu tại các cơ sở hạt nhân của Tehran. Báo The New York Times cho biết Washington từng cân nhắc khả năng đưa uranium làm giàu ra khỏi Iran, nhưng kế hoạch này sẽ đòi hỏi quân đội Mỹ hiện diện trên lãnh thổ Iran trong một khoảng thời gian nhất định. Đây được xem là lựa chọn tiềm ẩn nhiều rủi ro và có thể đẩy Mỹ vào một cuộc xung đột kéo dài tại Trung Đông.

Trong khi đó, Israel cũng phát tín hiệu sẵn sàng tham gia cùng Mỹ nếu chiến sự bùng phát trở lại. Theo kênh Al Jazeera dẫn truyền thông Israel, quân đội nước này đã được đặt trong tình trạng báo động cao sau cuộc điện đàm kéo dài hơn 30 phút giữa Tổng thống Trump và Thủ tướng Benjamin Netanyahu hôm 17-5. Đài phát thanh công cộng Kan dẫn lời một quan chức an ninh Israel giấu tên cho biết Tel Aviv sẽ phối hợp với Washington trong bất kỳ cuộc tấn công mới nào nhằm vào Iran, đồng thời tập trung đánh vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Tehran. Truyền thông Israel cũng cho biết giới chức quân sự cấp cao của nước này đã tiến hành tham vấn với Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) trong những ngày gần đây để chuẩn bị cho các kịch bản xung đột.

Cùng lúc đó, hàng chục máy bay vận tải quân sự Mỹ chở đạn dược và vật tư quân sự từ Đức đã hạ cánh xuống Israel trong vòng 24 giờ qua. Theo Channel 13 của Israel, đây là một phần trong công tác chuẩn bị cho khả năng nối lại chiến dịch quân sự chống Iran.

Không chỉ tăng cường chuẩn bị quân sự, ông Trump còn liên tục phát đi những thông điệp cứng rắn nhằm gây sức ép lên Tehran. Trên mạng xã hội Truth Social, ông cảnh báo rằng “thời gian đang cạn dần” đối với Iran và nước này cần nhanh chóng chấp nhận một thỏa thuận theo các điều kiện của Mỹ.Trong một bài đăng gây chú ý, ông Trump đăng hình ảnh do AI tạo ra với cờ Mỹ phủ lên bản đồ Trung Đông cùng nhiều mũi tên hướng vào Iran. Truyền thông quốc tế nhận định đây là tín hiệu cho thấy Washington sẵn sàng “tấn công từ mọi hướng” nếu Tehran không nhượng bộ. Trả lời phỏng vấn Axios, ông Trump tuyên bố Iran sẽ bị tấn công “mạnh hơn rất nhiều so với trước đây” nếu không đưa ra “một đề xuất tốt hơn”. Tuy nhiên, Tổng thống Mỹ cũng khẳng định ông vẫn ưu tiên giải pháp ngoại giao và muốn đạt được một thỏa thuận nhằm chấm dứt xung đột.

Về phía Iran, các quan chức nước này đồng loạt đưa ra phản ứng cứng rắn. Ông Mohsen Rezaei, thành viên Hội đồng Lợi ích Quốc gia Iran và cựu chỉ huy Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), cảnh báo Mỹ phải chấm dứt phong tỏa các cảng của Iran trước khi “biển Oman trở thành nghĩa địa”. Ông Rezaei mô tả lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ là “hành động chiến tranh”, đồng thời nhấn mạnh lực lượng vũ trang Iran đã sẵn sàng khai hỏa nếu cần thiết. Theo ông, càng kéo dài phong tỏa, thiệt hại đối với kinh tế toàn cầu càng lớn.

Trong khi đó, người phát ngôn Bộ Quốc phòng Iran, Chuẩn tướng Reza Talaei-Nik, khẳng định Tehran đã chuẩn bị cho mọi kịch bản an ninh và sẵn sàng đáp trả bất kỳ hành động quân sự nào của Mỹ hoặc Israel. Ngoại trưởng Abbas Araghchi cũng cảnh báo các cuộc tấn công trước đây của Mỹ và Israel đã không đạt được mục tiêu, đồng thời nhấn mạnh mọi hành động quân sự mới sẽ chỉ khiến khu vực rơi vào vòng xoáy bất ổn nguy hiểm hơn.

Giới quan sát nhận định việc cả Mỹ và Iran đồng thời phát đi các tín hiệu cứng rắn cho thấy khoảng cách trong đàm phán vẫn còn rất lớn. Washington muốn Tehran thu hẹp đáng kể chương trình hạt nhân và chuyển giao uranium làm giàu cấp cao, trong khi Iran coi những yêu cầu này là “lằn ranh đỏ”. Dù cả hai bên vẫn để ngỏ khả năng ngoại giao, nhưng việc Mỹ tăng cường chuẩn bị quân sự, Israel nâng mức cảnh giác và Iran liên tiếp đưa ra cảnh báo cho thấy nguy cơ bùng phát một cuộc xung đột lớn tại Trung Đông đang hiện hữu hơn bao giờ hết.

AN BÌNH