Ngày 23-6, Thượng viện Mỹ đã thông qua nghị quyết về quyền hạn chiến tranh với tỷ lệ 50 phiếu thuận và 48 phiếu chống, đánh dấu lần đầu tiên cơ quan này chấp thuận một biện pháp nhằm hạn chế các hành động quân sự của Mỹ đối với Iran.

Nghị quyết yêu cầu Tổng thống Donald Trump rút các lực lượng Mỹ khỏi cuộc xung đột với Iran, trừ khi được Quốc hội cho phép tiến hành chiến dịch quân sự. Tuy nhiên, đây là một "nghị quyết đồng thời" đã được cả Hạ viện và Thượng viện thông qua nên không cần tổng thống ký ban hành, đồng thời không mang tính ràng buộc pháp lý. Dù vậy, kết quả bỏ phiếu được xem là một thông điệp chính trị mạnh mẽ từ Quốc hội đối với chính quyền Mỹ.

Đây là lần thứ 10 Thượng viện tìm cách thông qua một nghị quyết như vậy kể từ khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Iran hồi cuối tháng 2. Trong những lần bỏ phiếu trước, các nghị sĩ ủng hộ không thể giành đủ số phiếu cần thiết do đảng Cộng hòa kiểm soát đa số tại Thượng viện.Kết quả lần này có được một phần do sự vắng mặt của hai thượng nghị sĩ Cộng hòa là Mitch McConnell và Dave McCormick.

Bên cạnh đó, bốn thượng nghị sĩ Cộng hòa gồm Rand Paul, Susan Collins, Lisa Murkowski và Bill Cassidy đã bỏ phiếu cùng phe Dân chủ để ủng hộ nghị quyết. Trong khi đó, Thượng nghị sĩ Dân chủ John Fetterman lại bỏ phiếu phản đối.Trước đó, Hạ viện Mỹ cũng đã thông qua nghị quyết tương tự với sự ủng hộ của toàn bộ các nghị sĩ Dân chủ cùng bốn thành viên đảng Cộng hòa, bất chấp sự phản đối từ Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson và ban lãnh đạo đảng này.

Giới quan sát cho rằng cuộc bỏ phiếu cho thấy ngày càng nhiều nghị sĩ, đặc biệt là trong đảng Cộng hòa, tỏ ra thận trọng trước nguy cơ Mỹ sa lầy vào một cuộc xung đột kéo dài tại Trung Đông. Nhiều nghị sĩ cũng bày tỏ quan ngại về thỏa thuận mà Tổng thống Trump đạt được với Iran nhằm chấm dứt chiến tranh.

Phản ứng trước kết quả bỏ phiếu, Tổng thống Donald Trump đã lên tiếng chỉ trích gay gắt trên mạng xã hội Truth Social. Ông cho rằng cuộc bỏ phiếu diễn ra "không đúng thời điểm và vô nghĩa", đồng thời cáo buộc các nghị sĩ ủng hộ nghị quyết đã gửi tín hiệu sai lầm tới Iran."Tôi đã đưa Iran đến điểm phải nhượng bộ và lần đầu tiên sau nhiều thập niên họ thực sự e ngại nước Mỹ. Vậy mà Thượng viện lại tổ chức một cuộc bỏ phiếu như thế này", ông Trump viết.Nhà lãnh đạo Mỹ cũng công khai chỉ trích bốn thượng nghị sĩ Cộng hòa đã bỏ phiếu cùng phe Dân chủ, cho rằng họ đã khiến công việc của ông trở nên khó khăn hơn và vô tình tiếp tay cho đối thủ.

Trong khi đó, Nhà Trắng khẳng định việc Quốc hội tìm cách hạn chế quyền lực của tổng thống trong vấn đề Iran là "vi hiến". Chính quyền Trump lập luận rằng xung đột đã kết thúc sau thỏa thuận ngừng bắn đạt được hồi tháng 4 và việc hạn chế quyền hành động của tổng thống có thể làm suy yếu vị thế đàm phán của Mỹ trong giai đoạn hiện nay.

Cuộc tranh luận diễn ra đúng thời điểm Lầu Năm Góc đang đề nghị Quốc hội phê chuẩn khoảng 80 tỷ USD ngân sách bổ sung, phần lớn nhằm bù đắp chi phí cho cuộc chiến với Iran, đồng thời tái bổ sung kho đạn dược và năng lực quốc phòng. Khoản chi này là một phần trong kế hoạch tăng mạnh ngân sách quân sự lên tới 1.500 tỷ USD mà Nhà Trắng muốn đưa vào dự toán ngân sách năm nay.

Mặc dù không làm thay đổi chính sách hiện hành của Mỹ đối với Iran, việc Thượng viện lần đầu thông qua nghị quyết quyền hạn chiến tranh được xem là dấu hiệu cho thấy những chia rẽ ngày càng rõ nét trong Quốc hội Mỹ về vai trò của nước này trong các cuộc xung đột ở Trung Đông, cũng như về cách thức Tổng thống Donald Trump sử dụng quyền lực quân sự trong nhiệm kỳ của mình.

AN BÌNH