Với 215 phiếu thuận và 208 phiếu chống, Hạ viện Mỹ đã thông qua nghị quyết về quyền hạn chiến tranh liên quan đến Iran do Hạ nghị sĩ Gregory Meeks, thành viên cấp cao của Ủy ban Đối ngoại Hạ viện, đề xuất. Toàn bộ các nghị sĩ đảng Dân chủ cùng 4 thành viên đảng Cộng hòa đã bỏ phiếu ủng hộ văn kiện này. Nghị quyết yêu cầu Tổng thống Donald Trump rút các lực lượng vũ trang Mỹ khỏi các hoạt động chiến sự liên quan đến Iran, trừ trường hợp Quốc hội chính thức tuyên chiến hoặc cho phép sử dụng vũ lực. Tuy nhiên, đây là nghị quyết mang tính biểu tượng và không có giá trị ràng buộc pháp lý.

Cuộc bỏ phiếu từng được lên lịch vào ngày 21-5 nhưng bị lãnh đạo đảng Cộng hòa hoãn lại do lo ngại thiếu phiếu để bác bỏ đề xuất. Việc nghị quyết được thông qua lần này được phe Dân chủ xem là dấu hiệu cho thấy sự phản đối đối với cuộc chiến đang gia tăng ngay trong Quốc hội Mỹ. Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson đã phản đối mạnh mẽ nghị quyết, cho rằng việc hạn chế quyền hành động của Tổng thống vào thời điểm hiện nay có thể làm suy yếu vị thế đàm phán của Washington. Theo ông Johnson, các mục tiêu quân sự của Mỹ tại Iran đã đạt được và chính quyền đang tiến gần tới một thỏa thuận hòa bình.

Trong khi đó, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio tiếp tục bảo vệ quan điểm rằng cuộc chiến với Iran về cơ bản đã kết thúc. Phát biểu trước Ủy ban Đối ngoại Hạ viện, ông cho biết chiến dịch quân sự mang tên "Cuồng nộ" đã hoàn thành các mục tiêu đề ra, bao gồm phá hủy đáng kể cơ sở công nghiệp quốc phòng, các bệ phóng tên lửa, kho thiết bị bay không người lái cũng như năng lực không quân và hải quân của Iran. Tuy nhiên, đánh giá này vấp phải sự phản đối của nhiều nghị sĩ Dân chủ. Họ cho rằng giao tranh vẫn chưa chấm dứt hoàn toàn khi các vụ tấn công gây thương vong vẫn tiếp diễn trong khu vực. Các nhà lập pháp cũng nhấn mạnh rằng eo biển Hormuz vẫn chưa được mở lại hoàn toàn và lực lượng Mỹ tại Trung Đông vẫn đối mặt với những nguy cơ an ninh đáng kể.

Trong bối cảnh đó, các cuộc đàm phán hòa bình giữa Washington và Tehran đang thu hút sự chú ý. Tổng thống Donald Trump ngày 3-6 bày tỏ lạc quan rằng một thỏa thuận có thể đạt được ngay trong cuối tuần này. Phát biểu tại Phòng Bầu dục, ông Trump cho biết các cuộc thương lượng đang diễn ra rất tích cực và Iran đang tiến gần tới việc ký kết thỏa thuận. Tổng thống Mỹ khẳng định trọng tâm của đàm phán là bảo đảm Iran không bao giờ sở hữu, phát triển hoặc mua vũ khí hạt nhân. Nhà lãnh đạo Mỹ cũng bác bỏ các thông tin cho rằng dự thảo thỏa thuận không đề cập đến chương trình hạt nhân của Tehran. Theo ông, các điều khoản liên quan đến hạt nhân là nội dung cốt lõi và chiếm phần lớn văn bản đang được thảo luận.

Trong khi đó, Ngoại trưởng Marco Rubio cho biết vấn đề kho dự trữ uranium được làm giàu ở cấp độ cao của Iran vẫn là một trong những nội dung quan trọng nhất trong đàm phán. Washington muốn Tehran bàn giao lượng uranium đã được làm giàu gần đạt cấp độ chế tạo vũ khí, đồng thời cam kết hạn chế các hoạt động hạt nhân trong tương lai.

Tuy nhiên, phía Iran vẫn tỏ ra thận trọng. Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết các kênh liên lạc với Mỹ vẫn được duy trì nhưng chưa ghi nhận tiến triển cụ thể nào. Tehran cũng yêu cầu được giải phóng một phần tài sản bị phong tỏa trước khi bước vào các cuộc thương lượng thực chất hơn. Bên cạnh những bất đồng về chương trình hạt nhân, các diễn biến tại Lebanon tiếp tục là yếu tố có thể ảnh hưởng tới tiến trình hòa bình. Ngoại trưởng Araghchi cảnh báo bất kỳ cuộc tấn công nào nhằm vào thủ đô Beirut sẽ dẫn tới nguy cơ bùng phát trở lại cuộc chiến trên quy mô toàn khu vực. Theo ông, Iran sẵn sàng đáp trả nếu Israel mở rộng chiến dịch quân sự nhằm vào Lebanon. Tehran cũng nhấn mạnh rằng một thỏa thuận hòa bình bền vững tại Trung Đông cần đi kèm với việc chấm dứt các hoạt động quân sự tại Lebanon và rút các lực lượng Israel khỏi quốc gia này.

Việc Hạ viện Mỹ thông qua nghị quyết hạn chế quyền chiến tranh của Tổng thống Trump cho thấy những chia rẽ sâu sắc trong nội bộ Washington về cách thức xử lý cuộc khủng hoảng Iran. Trong khi Nhà Trắng khẳng định chiến dịch quân sự đã đạt mục tiêu và hòa bình đang ở rất gần, nhiều nhà lập pháp vẫn cho rằng xung đột chưa thực sự kết thúc và cần có sự giám sát chặt chẽ hơn từ Quốc hội đối với các quyết định sử dụng vũ lực ở nước ngoài.

AN BÌNH