Theo tờ The Guardian ngày 20-11, Văn phòng tổng thống xác nhận ông Zelensky đã nhận được dự thảo kế hoạch hòa bình do các quan chức Mỹ và Nga chuẩn bị, và ông sẽ trao đổi với Tổng thống trong những ngày tới về các cơ hội ngoại giao hiện có cũng như các điểm chính cần thiết cho hòa bình. Trong bài phát biểu hàng ngày, Tổng thống Zelensky nói Ukraine sẽ không làm gì để phá vỡ nỗ lực ngoại giao. Ông Zelensky phát biểu: "Ukraine cần hòa bình và Ukraine sẽ làm mọi thứ để không ai trên thế giới có thể nói chúng ta đang làm đổ vỡ ngoại giao. Điều này quan trọng". Ông cũng nhấn mạnh Ukraine sẽ không đưa ra bất kỳ tuyên bố vội vàng nào.

Phản ứng thận trọng từ chính quyền Tổng thống Ukraine được đưa ra sau khi một số quan chức nước này chỉ trích kế hoạch hòa bình mới, trong đó một số người gọi kế hoạch này là phi lý và không thể chấp nhận. Theo thông tin trên báo chí, đề xuất 28 điểm toàn diện này gần giống các yêu cầu Nga đưa ra ngay sau chiến dịch quân sự đầu năm 2022. Đề xuất do các quan chức Nga và Mỹ soạn thảo, được Tổng thống Trump ủng hộ, trong khi Ukraine không được tham vấn. Một nhà ngoại giao châu Âu nói họ chỉ biết về kế hoạch khi đọc tin tức.

Theo kế hoạch đó, Ukraine sẽ từ bỏ Crimea và vùng Donbass, trong khi các tuyến tiền phương tại Kherson và Zaporizhzhia sẽ được đóng băng dọc theo đường tiếp xúc hiện tại. Ukraine sẽ đồng ý hạn chế quân đội còn 600.000 quân, giảm hàng trăm nghìn quân. Ngoài ra, các tiêm kích châu Âu sẽ được triển khai tại Ba Lan để bảo vệ Ukraine, nhưng không có binh sĩ NATO nào hiện diện tại Ukraine và Ukraine sẽ đồng ý không bao giờ gia nhập liên minh quân sự này. Không có binh sĩ nước ngoài nào được phép đặt chân lên lãnh thổ Ukraine, một điều kiện loại trừ lực lượng gìn giữ hòa bình do Anh và Pháp dẫn đầu sau thỏa thuận. Tuy nhiên, Mỹ sẽ cung cấp các bảo đảm an ninh cho Ukraine nhưng không được nêu chi tiết. 100 tỷ USD tài sản Nga bị đóng băng sẽ dành để tái thiết Ukraine. Kế hoạch cũng bao gồm con đường tái hội nhập Nga vào nền kinh tế toàn cầu, trong đó có việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt trong tương lai.

Financial Times cho biết, Mỹ kỳ vọng Ukraine sẽ trình bày một văn bản đã được thống nhất vào ngày 27-11, sau đó Washington dự định chuyển đề xuất này cho phía Nga. Nhà Trắng muốn hoàn tất tiến trình này vào đầu tháng 12, coi đó là cơ hội để định hình một sáng kiến chính trị có thể tác động đến diễn biến của cuộc xung đột trong tương lai.

B.N