Iran tấn công căn cứ Mỹ tại Bahrain và Kuwait

Rạng sáng 28-6 (giờ địa phương), Iran đã tiến hành các cuộc tấn công bằng tên lửa và thiết bị bay không người lái (UAV) nhằm vào các cơ sở quân sự của Mỹ tại Bahrain và Kuwait, đánh dấu bước leo thang nghiêm trọng mới trong căng thẳng giữa hai nước. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cho biết lực lượng hải quân và không quân vũ trụ của nước này đã phối hợp triển khai chiến dịch nhằm vào căn cứ không quân Ali Al Salem của Mỹ tại Kuwait và căn cứ Hạm đội 5 Hải quân Mỹ tại cảng Salman, Bahrain. Theo tuyên bố của IRGC, chiến dịch đã phá hủy 8 cơ sở quân sự quan trọng của Mỹ.

Tuy nhiên, phía Kuwait khẳng định hệ thống phòng không đã đánh chặn các mục tiêu mà nước này xác định là "thù địch", đồng thời kêu gọi người dân tuân thủ các hướng dẫn an toàn. Tại Bahrain, nơi đặt sở chỉ huy Hạm đội 5 của Hải quân Mỹ, còi báo động phòng không đã được kích hoạt, trong khi chính quyền khuyến cáo người dân nhanh chóng tìm nơi trú ẩn. Đến nay, Washington chưa ghi nhận thương vong hoặc thiệt hại nghiêm trọng tại các căn cứ.

Động thái quân sự của Iran diễn ra chỉ vài giờ sau khi Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) xác nhận tiến hành các cuộc không kích nhằm vào kho tên lửa, kho UAV và các trạm radar ven biển của Iran. Washington cho biết chiến dịch nhằm đáp trả các vụ tấn công nhằm vào hoạt động vận tải thương mại trên eo biển Hormuz, trong đó có vụ UAV tấn công tàu hàng Ever Lovely.

Tổng thống Mỹ Donald Trump cáo buộc Tehran tiếp tục vi phạm thỏa thuận ngừng bắn đạt được cách đây hai tuần và cảnh báo Mỹ có thể mở rộng chiến dịch quân sự nếu Iran tiếp tục các hành động mà Washington coi là gây hấn. Về phần mình, Tehran bác bỏ cáo buộc, cho rằng chính Mỹ mới là bên phá vỡ các cam kết trước đó.

Mặc dù đưa ra phản ứng quân sự mạnh mẽ, Iran vẫn phát tín hiệu cho thấy cánh cửa ngoại giao chưa hoàn toàn khép lại. IRGC nhấn mạnh rằng việc Mỹ chấm dứt các hành động quân sự và tuân thủ các cam kết đã ký kết là điều kiện tiên quyết để duy trì tiến trình hòa bình. Tuy nhiên, lực lượng này cũng cảnh báo mọi hành động quân sự tiếp theo của Mỹ sẽ phải đối mặt với các đòn đáp trả "rộng hơn và mạnh mẽ hơn".

Bahrain lên án, cáo buộc Tehran phá hoại nỗ lực hòa bình

Phản ứng trước cuộc tấn công, Bộ Ngoại giao Bahrain đã lên án "với những lời lẽ mạnh mẽ nhất" việc lãnh thổ nước này bị các UAV của Iran nhắm mục tiêu, coi đây là hành động vi phạm nghiêm trọng chủ quyền quốc gia và luật pháp quốc tế.

Trong tuyên bố chính thức, Bahrain cho rằng các cuộc tấn công đã gây nguy hiểm cho người dân trong nước cũng như cộng đồng người nước ngoài sinh sống tại quốc gia vùng Vịnh này. Manama cáo buộc Tehran đang phá hoại các nỗ lực khu vực và quốc tế nhằm hạ nhiệt căng thẳng, đồng thời tiếp tục theo đuổi chính sách làm mất ổn định khu vực.

Bahrain nhấn mạnh rằng hòa bình không thể được xây dựng trên cơ sở đe dọa và bạo lực, đồng thời khẳng định quyết tâm bảo vệ chủ quyền và an ninh quốc gia. Bộ Ngoại giao Bahrain cũng viện dẫn Nghị quyết 2817 (2026) của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc do nước này đề xuất thay mặt Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (GCC) và Jordan, cho rằng hành động của Iran là sự thách thức trực tiếp đối với đồng thuận quốc tế. Đáng chú ý, Bahrain cáo buộc Tehran đã vi phạm Bản ghi nhớ Islamabad ký ngày 17-6 giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian, trong đó Iran cam kết chấm dứt các hoạt động quân sự và tôn trọng chủ quyền các quốc gia trong khu vực.

Trong khi đó, Iran tiếp tục khẳng định các cuộc tấn công của họ là hành động tự vệ nhằm đáp trả việc Mỹ vi phạm các cam kết ngừng bắn. Tehran đồng thời kêu gọi các quốc gia vùng Vịnh không cho phép lãnh thổ của mình bị sử dụng làm bàn đạp cho các hoạt động quân sự chống Iran.

Mỹ phải tính toán lại chiến lược quân sự tại Trung Đông

Không chỉ làm gia tăng nguy cơ xung đột khu vực, các cuộc tấn công của Iran còn phơi bày những lỗ hổng trong hệ thống phòng thủ của Mỹ tại Trung Đông, đặc biệt là tại căn cứ hải quân NSA Bahrain - nơi đặt sở chỉ huy Hạm đội 5 Hải quân Mỹ. Theo phân tích của Wall Street Journal dựa trên ảnh vệ tinh và các nguồn tin quân sự, căn cứ NSA Bahrain đã chịu thiệt hại đáng kể trong các đợt tấn công trước đó của Iran, với trụ sở chỉ huy, hệ thống thông tin liên lạc, nhà kho và các cơ sở hạ tầng quan trọng bị phá hủy hoặc hư hại nặng. Chi phí khắc phục riêng phần cơ sở vật chất được ước tính lên tới khoảng 400 triệu USD.

Các chuyên gia quân sự Mỹ nhận định rằng những tổn thất này đã bộc lộ các điểm yếu mang tính hệ thống trong mạng lưới căn cứ của Washington tại Vùng Vịnh, vốn được xây dựng từ nhiều thập kỷ trước khi Iran phát triển năng lực tên lửa và UAV chính xác tầm xa.

Theo các quan chức Mỹ, Lầu Năm Góc hiện đang xem xét một cuộc cải tổ toàn diện hiện diện quân sự tại Trung Đông. Các phương án được cân nhắc bao gồm chuyển các trung tâm chỉ huy xuống lòng đất, cắt giảm lực lượng tại Kuwait và Saudi Arabia, đồng thời di chuyển một phần cơ sở quân sự về phía tây, ngoài tầm bắn của tên lửa và UAV Iran, thậm chí cân nhắc chuyển một số hoạt động sang Israel.

Giới phân tích cho rằng những quyết định mà Washington đưa ra trong giai đoạn hiện nay sẽ không chỉ quyết định tương lai của các căn cứ quân sự Mỹ tại Trung Đông mà còn định hình lại toàn bộ cấu trúc an ninh khu vực trong nhiều năm tới. Mặc dù cả Mỹ và Iran đều tiếp tục đưa ra những cảnh báo cứng rắn, việc hai bên vẫn viện dẫn các khuôn khổ thỏa thuận ngừng bắn và để ngỏ khả năng đối thoại cho thấy cơ hội ngoại giao vẫn còn tồn tại. Tuy nhiên, trong bối cảnh các hoạt động quân sự liên tiếp diễn ra, nguy cơ một vòng xoáy leo thang mới tại Trung Đông vẫn đang hiện hữu hơn bao giờ hết.

AN BÌNH