Theo báo cáo, tình trạng hiện nay không còn có thể mô tả đầy đủ bằng các khái niệm như “căng thẳng nguồn nước”, “thiếu nước” hay “khủng hoảng nước”. Thay vào đó, nhóm nghiên cứu đề xuất sử dụng thuật ngữ “cạn kiệt nước” để phản ánh chính xác thực trạng khai thác và sử dụng nước kéo dài vượt quá khả năng bổ sung, gây tổn hại nghiêm trọng và lâu dài đến tài nguyên nước, thậm chí làm mất khả năng khôi phục trạng thái ban đầu.

Báo cáo chỉ ra nhiều dấu hiệu cảnh báo rõ rệt, trong đó có sự thu hẹp nhanh chóng của các hồ lớn trên thế giới, tình trạng gián đoạn dòng chảy ra biển của nhiều con sông vào một số thời điểm trong năm, cũng như sự biến mất của khoảng 410 triệu ha đất ngập nước toàn cầu trong vòng 5 thập kỷ qua – diện tích gần tương đương Liên minh châu Âu (EU).

Suy kiệt nước ngầm được xem là một trong những biểu hiện nghiêm trọng nhất của tình trạng “cạn kiệt nước”. Khoảng 70% các tầng chứa nước lớn, vốn cung cấp nước sinh hoạt và tưới tiêu cho hàng trăm triệu người, đang ghi nhận xu hướng suy giảm dài hạn. Cùng với đó là sự gia tăng các cuộc khủng hoảng “ngày không nước”, khi nhu cầu sử dụng vượt quá khả năng cung ứng tại nhiều đô thị lớn trên thế giới.

Thực tế, nhiều khu vực đã và đang chịu tác động rõ rệt. Kabul được cảnh báo có thể trở thành thành phố hiện đại đầu tiên cạn kiệt nước. Thành phố Mexico đang lún xuống với tốc độ khoảng 20 inch mỗi năm do khai thác nước ngầm quá mức, trong khi các bang ở tây nam nước Mỹ tranh chấp gay gắt nguồn nước ngày càng suy giảm của sông Colorado trong bối cảnh hạn hán kéo dài.

Biến đổi khí hậu tiếp tục làm trầm trọng thêm vấn đề, khi hơn 30% lượng băng toàn cầu đã biến mất kể từ năm 1970, kéo theo sự suy giảm nguồn nước tan theo mùa – nguồn cung thiết yếu cho hàng trăm triệu người.

Theo ông Kaveh Madani, tác giả báo cáo, tình trạng cạn kiệt nước đã xuất hiện trên hầu hết các châu lục và là một “lời cảnh báo nghiêm khắc” đối với các chính phủ. Ông nhấn mạnh, thay vì coi khan hiếm nước là vấn đề tạm thời, các quốc gia cần thẳng thắn nhìn nhận thực tế và tuyên bố tình trạng “cạn kiệt nước” ngay từ hôm nay để xây dựng các chính sách quản lý, sử dụng và bảo vệ tài nguyên nước phù hợp.

Báo cáo được xây dựng dựa trên các dữ liệu và thống kê hiện có, dựa trên một nghiên cứu đã được bình duyệt khoa học và dự kiến sẽ được công bố trên tạp chí Water Resources Management, trong đó chính thức đề xuất định nghĩa về khái niệm “cạn kiệt nước”.
T.N