Xe đưa chúng tôi men theo triền núi, trên con đường tuần tra biên giới bằng bê-tông, những vực sâu hun hút, vách đá cheo leo như muốn hút cả người và xe xuống vực. Đứng trên chòi canh có tọa độ 23’ 22’59’’ vĩ độ bắc - 105’ 19’21’ kinh độ đông, từ Việt Nam nhìn xa về phía Trung Quốc, điệp trùng núi non hiểm trở, với hàng rào biên giới bằng thép được phía bạn xây dựng hun hút theo triền núi. Ngắm nhìn biên cương ở chính nơi địa đầu Tổ quốc khi hoàng hôn đang tắt dần phía núi xa, trong lòng dấy lên bao nhiêu cảm xúc khó tả. Biên cương đất nước lúc này thật bình yên, sự bình yên được đánh đổi bằng máu xương của biết bao người con đất Việt.

Những ngày cuối năm rong ruổi vùng núi cao Hà Giang, chúng tôi không chỉ bị hút hồn bởi những rừng hoa tam giác mạch trải thảm dài theo triền núi, mà còn bị chinh phục bởi sự hùng vĩ của núi rừng, với điệp trùng núi đá, vực sâu và bởi cảm xúc bật rung khi lần đầu tiên trong cuộc đời được hát bài Quốc ca ngay lễ chào cờ do anh em Trạm biên phòng tổ chức cho đoàn ở Cột cờ Lũng Cú. Gió biên cương nâng ngọn cờ đỏ thắm tung bay trong bầu trời xanh thăm thẳm, trong tiếng hát lời quốc ca nghe trầm hùng và vang vọng. Ở nơi địa đầu Tổ quốc này, cảm xúc khi Quốc ca vang lên thiêng liêng đến tận cùng, ta như nghe được hồn thiêng sông núi, như tiếng đoàn quân ra trận của cha ông từ bốn nghìn năm dựng nước và giữ nước. Hãy thử một lần lên Hà Giang, đến Cột cờ Lũng Cú hát bài Tiến quân ca, bước chân trên những bậc tam cấp để đến đỉnh cột cờ, nhìn cờ đỏ sao vàng tung bay trong nền trời xanh thẳm của núi rừng biên cương hùng vĩ, bạn sẽ nghe được, sẽ cảm nhận được biết bao điều thiêng liêng về Tổ quốc.

Chiều rất muộn, trên đường từ cửa khẩu Thanh Thủy về lại Hà Giang, chúng tôi đến dâng hương các anh hùng liệt sĩ tại Khu di tích Vị Xuyên, ở đồi 468. Mặt trận Vị Xuyên ác liệt trong cuộc chiến tranh bảo vệ biên giới 1979. Đến nơi này chiều biên giới, nghe như vang vọng bài hát “Tiếng súng đã vang trên bầu trời biên giới” giục giã lòng người những ngày sục sôi bảo vệ Tổ quốc tháng 2-1979. Người lính năm xưa của mặt trận Vị Xuyên năm 1979, nay là cựu chiến binh được phân công quản lý, hướng dẫn khách tại Khu di tích cho biết, trong cuộc chiến chính nghĩa để bảo vệ sự toàn vẹn lãnh thổ và phẩm giá con người được hun đúc từ nghìn xưa của bao thế hệ người Việt ở vùng biên giới này, hơn 4.000 liệt sĩ đã hy sinh, 2.000 liệt sĩ chưa tìm được hài cốt , 9.000 thương binh gởi một phần cơ thể trên dải biên cương này. Các anh đã sống một cuộc đời thật anh hùng vì Tổ quốc, “sống bám đá đánh giặc, chết hóa đá bất tử”.

Những ngày rong ruổi ở Cao nguyên đá Hà Giang, tôi không thấy “những đồi sim chạy dài không hết” hay “bạt ngàn hoa sim chiều biên giới” như lời một bài hát, chỉ thấy lòng tự hào về dân tộc mình, tình yêu thương từng mảnh đất đã đi qua, cùng với đó là nỗi suy tư và nỗi buồn đau trĩu nặng theo suốt cuộc hành trình... Cách đây dễ đã 15 năm, Đỗ Tiến Dũng bạn học thời đại học của tôi, hiện là Phó Giám đốc Công an tỉnh Tuyên Quang gợi ý: “Ông hãy dành thời gian lên thăm Cao nguyên đá Hà Giang, để một lần được chào lá cờ Tổ quốc ở ngay Cột cờ Lũng Cú, chắc chắn sẽ là một trải nghiệm thú vị và ý nghĩa đấy”. Và, tôi đã đến vùng đất này, đã nghe, đã cảm nhận thật nhiều về biên cương, đất nước và cái giá để có được hòa bình, tự do cho dân tộc mình, Tổ quốc mình - một cảm nhận từ trải nghiệm mới mẻ sâu lắng hơn những gì đã nghe, đã đọc.

Nguyễn Đức Dũng