Theo định hướng từ Nhà Trắng, các cơ quan chủ chốt như NASA, Bộ Quốc phòng và Bộ Năng lượng Mỹ sẽ phối hợp phát triển các hệ thống điện hạt nhân phục vụ cả hoạt động trên quỹ đạo lẫn các căn cứ ngoài Trái Đất. Kế hoạch này nằm trong chiến lược dài hạn nhằm đưa con người trở lại Mặt Trăng và thiết lập sự hiện diện bền vững, tiếp nối các sứ mệnh thuộc chương trình Artemis program.

Trọng tâm của chương trình là phát triển các lò phản ứng phân hạch công suất từ thấp đến trung bình, có khả năng cung cấp tối thiểu 20 kWe điện liên tục trong ít nhất 3 năm trên quỹ đạo và 5 năm trên Mặt Trăng. Các thiết kế cũng phải có khả năng mở rộng lên 100 kWe trong tương lai, đáp ứng nhu cầu vận hành căn cứ, hệ thống liên lạc, nghiên cứu khoa học và các ứng dụng chiến lược.

Giới chức Mỹ nhấn mạnh năng lượng hạt nhân là giải pháp then chốt trong môi trường không gian, nơi năng lượng mặt trời bị hạn chế do chu kỳ ngày – đêm kéo dài tới 14 ngày Trái Đất trên Mặt Trăng. Công nghệ này không chỉ cung cấp điện ổn định mà còn hỗ trợ hệ thống sưởi và lực đẩy cho các sứ mệnh dài ngày, bao gồm cả hành trình tới sao Hỏa.

Song song, Mỹ cũng thúc đẩy phát triển động cơ hạt nhân cho tàu vũ trụ, với các dự án như tàu Space Reactor-1 Freedom (SR-1), nhằm rút ngắn thời gian di chuyển liên hành tinh và giảm rủi ro bức xạ cho phi hành gia.

Tuy nhiên, kế hoạch này đối mặt nhiều thách thức, từ chi phí lớn, yêu cầu an toàn nghiêm ngặt đến thực tế chưa có lò phản ứng vi mô nào vận hành thương mại trên Trái Đất. Dù vậy, nếu thành công, Mỹ có thể vượt lên trước các đối thủ như Trung Quốc và Nga, vốn cũng đang theo đuổi mục tiêu triển khai công nghệ tương tự trên Mặt Trăng trong thập niên tới.

Các chuyên gia nhận định, việc làm chủ nguồn năng lượng hạt nhân trong không gian sẽ trở thành nền tảng quyết định khả năng hiện diện lâu dài của con người ngoài Trái Đất, mở ra một kỷ nguyên mới trong khám phá và khai thác vũ trụ.
T.N