Tổng thống Donald Trump phát tín hiệu tích cực về hòa bình Trung Đông

Thứ sáu, 17/04/2026 09:55

Ngày 16-4, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã công bố hàng loạt diễn biến được đánh giá là tích cực liên quan đến tiến trình hòa bình tại Trung Đông, trong bối cảnh các nỗ lực ngoại giao giữa Washington và Iran đang được thúc đẩy trở lại.

Tổng thống Donald Trump phát biểu với các phóng viên hôm 16-5. Ảnh: AFP
Tổng thống Donald Trump phát biểu với các phóng viên hôm 16-5. Ảnh: AFP

Phát biểu tại Nhà Trắng, ông Trump cho biết Iran đã đồng ý bàn giao kho dự trữ uranium làm giàu – yếu tố mà Mỹ từ lâu coi là có thể bị sử dụng để phát triển vũ khí hạt nhân. Nhà lãnh đạo Mỹ sử dụng cách gọi riêng khi nói rằng Tehran đã chấp nhận trả lại “bụi hạt nhân”, đồng thời nhấn mạnh đây là bước đi mà trước đây Iran từng từ chối thực hiện.

Tổng thống Trump cũng cho biết vòng đàm phán tiếp theo giữa hai bên có thể diễn ra sớm nhất vào cuối tuần này tại Islamabad, Pakistan. Ông không loại trừ khả năng sẽ trực tiếp tham dự nếu một thỏa thuận được ký kết. Nhà lãnh đạo Mỹ bày tỏ lạc quan rằng khả năng đạt được thỏa thuận là “rất lớn”, đồng thời cho biết hai bên đã phát đi “tuyên bố mạnh mẽ” về việc Iran sẽ không sở hữu vũ khí hạt nhân trong thời gian dài.

Bên cạnh tiến triển trong quan hệ Mỹ - Iran, ông Trump còn xác nhận một diễn biến đáng chú ý khác là Israel và Lebanon đã nhất trí thực hiện lệnh ngừng bắn kéo dài 10 ngày, với sự tham gia của lực lượng Hezbollah. Thông tin này cũng được Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu xác nhận, cho thấy nỗ lực hạ nhiệt căng thẳng đang được mở rộng trên nhiều mặt trận trong khu vực.

Dù phát tín hiệu tích cực, Tổng thống Trump vẫn duy trì lập trường cứng rắn đối với các nội dung đàm phán cốt lõi. Một trong những bất đồng lớn giữa hai bên là thời hạn đình chỉ hoạt động làm giàu uranium. Trong khi Mỹ đề xuất thời gian lên tới 20 năm, phía Iran chỉ chấp nhận từ 3–5 năm. Ông Trump cho rằng đề xuất của Tehran là không thể chấp nhận, đồng thời cảnh báo nếu ngoại giao thất bại, xung đột có thể tiếp diễn.

Liên quan đến tác động kinh tế, Tổng thống Mỹ cho rằng một thỏa thuận thành công với Iran sẽ góp phần làm giảm giá dầu, qua đó kéo giảm lạm phát. Ông cũng kêu gọi các đồng minh châu Âu tăng cường nhập khẩu năng lượng từ Mỹ.

Về phía Iran, Đại sứ nước này tại Pakistan Reza Amiri Moghadam cho biết Tehran sẵn sàng tham gia các cuộc đàm phán nghiêm túc với mục tiêu đạt kết quả tích cực. Phái đoàn đàm phán dự kiến do Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf dẫn đầu, với sự tham gia của Ngoại trưởng.

Pakistan tiếp tục nổi lên như một bên trung gian quan trọng trong tiến trình này. Thủ tướng Shehbaz Sharif đã có các cuộc tiếp xúc ngoại giao với nhiều đối tác khu vực, trong đó có Qatar, nhằm thúc đẩy đối thoại Mỹ - Iran. Trong khi đó, Tư lệnh quân đội Asim Munir đã tới Tehran để trao đổi trực tiếp với lãnh đạo Iran về khả năng nối lại đàm phán.

Cùng với đó, nhiều quốc gia trong khu vực như Ai Cập và Thổ Nhĩ Kỳ đã lên tiếng kêu gọi các bên sớm quay lại bàn đàm phán, nhấn mạnh sự cần thiết phải giảm leo thang căng thẳng nhằm bảo đảm ổn định khu vực và chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu. Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (GCC) cũng đề nghị Liên minh châu Âu tăng cường vai trò ngoại giao trong việc giải quyết khủng hoảng.

Hiện tiến trình hòa đàm vẫn đối mặt nhiều trở ngại do khác biệt sâu sắc về các yêu cầu cốt lõi. Mỹ yêu cầu Iran chấm dứt hoàn toàn năng lực làm giàu uranium, trong khi Tehran khẳng định quyền phát triển chương trình hạt nhân vì mục đích hòa bình là không thể tranh cãi.

Dù vậy, các tín hiệu tích cực gần đây, cùng sự tham gia của nhiều bên trung gian, đang mở ra kỳ vọng về khả năng nối lại đối thoại và từng bước hướng tới một thỏa thuận toàn diện, góp phần hạ nhiệt căng thẳng tại Trung Đông.

B.N

Mỹ siết phong tỏa hàng hải Iran, gia tăng sức ép cho đàm phán

Quân đội Mỹ lần đầu công bố quy mô lực lượng phong tỏa hàng hải đối với Iran với hơn 10.000 binh sĩ cùng hàng chục tàu chiến, máy bay tham gia. Washington khẳng định đã “chặn đứng hoàn toàn” hoạt động thương mại đường biển của Tehran, song thực tế cho thấy vẫn có một số tàu liên quan Iran đi qua eo biển Hormuz, làm dấy lên nghi vấn về hiệu quả thực thi.

Mỹ phong tỏa Hormuz: “Ván cờ“ địa chính trị rủi ro giữa Washington và Tehran

Quyết định phong tỏa hàng hải nhằm vào Iran của Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đẩy eo biển Hormuz - tuyến vận tải năng lượng huyết mạch toàn cầu - vào trạng thái căng thẳng chưa từng có. Khi các hoạt động quân sự chuyển mạnh từ trên không xuống trên biển, thế đối đầu giữa Mỹ và Iran đang bước sang giai đoạn nguy hiểm hơn, với tác động lan rộng đến kinh tế và an ninh toàn cầu.

Mỹ triển khai 15 tàu chiến phong tỏa hàng hải Iran

Ngày 13-4, theo chỉ thị của Tổng thống Mỹ Donald Trump, Hải quân Mỹ chính thức triển khai lệnh phong tỏa hàng hải nhằm vào các hoạt động vận tải ra vào cảng của Iran, làm gia tăng đáng kể căng thẳng tại khu vực Trung Đông.

Vận tải qua eo biển Hormuz tê liệt hoàn toàn sau quyết định phong tỏa của Tổng thống Trump

Hoạt động vận tải hàng hải qua eo biển Hormuz rơi vào trạng thái đình trệ hoàn toàn sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố áp đặt lệnh phong tỏa đối với các cảng của Iran, có hiệu lực từ 14h00 GMT ngày 13-4 (21h00 cùng ngày theo giờ Việt Nam).

Thỏa thuận ngừng bắn Mỹ - Iran lung lay

Chỉ chưa đầy 24 giờ sau khi Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận ngừng bắn tạm thời, bất đồng về phạm vi áp dụng – đặc biệt liên quan đến Lebanon và lực lượng Hezbollah – đã đẩy thỏa thuận vào tình thế mong manh, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ tái bùng phát xung đột trên toàn khu vực Trung Đông.