Tình hình Trung Đông tiếp tục diễn biến phức tạp khi Iran tuyên bố thực hiện các cuộc tấn công bằng thiết bị bay không người lái (UAV) nhằm vào nhiều tàu chiến Mỹ trong khu vực vịnh Oman. Động thái này được Tehran mô tả là phản ứng trực tiếp sau khi lực lượng Mỹ nổ súng và kiểm soát tàu container Touska treo cờ Iran.

Theo các hãng thông tấn bán chính thức của Iran như Tasnim và Fars, cuộc tấn công bằng UAV được triển khai ngay sau khi tàu Touska bị phía Mỹ vô hiệu hóa và kiểm soát. Phía Iran cáo buộc lực lượng Mỹ đã phá hủy hệ thống dẫn đường của tàu, đồng thời nổ súng trước khi tiến hành lên tàu. Người phát ngôn quân đội Iran nhấn mạnh rằng hành động của Mỹ là "vi phạm nghiêm trọng" thỏa thuận ngừng bắn tạm thời và cảnh báo Tehran sẽ tiếp tục có các biện pháp đáp trả trong thời gian tới. Trước đó, giới chức Iran đã nhiều lần tuyên bố sẽ phản ứng mạnh mẽ nếu tàu này bị bắt giữ.

Ở chiều ngược lại, phía Mỹ xác nhận đã tiến hành chiến dịch chặn bắt tàu Touska với lý do con tàu không tuân thủ lệnh phong tỏa hàng hải được áp đặt từ giữa tháng 4. Tổng thống Donald Trump cho biết tàu Iran đã phớt lờ các cảnh báo trong suốt nhiều giờ, buộc lực lượng hải quân Mỹ phải hành động. Theo thông tin từ Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), tàu khu trục USS Spruance đã theo dõi và phát cảnh báo liên tục trong khoảng 6 giờ. Khi tàu Touska vẫn tiếp tục hành trình về phía cảng Bandar Abbas, phía Mỹ đã yêu cầu sơ tán khoang động cơ trước khi khai hỏa pháo MK 45 cỡ 127mm, khiến tàu mất khả năng vận hành. Ngay sau đó, lính thủy đánh bộ Mỹ được triển khai bằng trực thăng đã đổ bộ và kiểm soát hoàn toàn con tàu. Hiện Touska vẫn đang bị giữ để kiểm tra hàng hóa và chờ quyết định tiếp theo từ phía Washington.

Vụ việc được xem là lần đầu tiên Mỹ sử dụng vũ lực trực tiếp đối với một tàu hàng Iran kể từ khi lệnh phong tỏa được triển khai. Washington cho biết đã có hàng chục tàu thương mại khác tuân thủ yêu cầu quay đầu trước đó, nhưng Touska là trường hợp hiếm hoi không chấp hành. Tuy nhiên, một số nhà phân tích độc lập lại đặt câu hỏi về tính hợp lý của hành động này. Dữ liệu theo dõi hàng hải cho thấy tàu Touska đã rời cảng từ trước khi lệnh phong tỏa có hiệu lực, làm dấy lên tranh cãi về việc liệu con tàu có thực sự vi phạm hay không.

Trong bối cảnh đó, phản ứng quân sự nhanh chóng của Iran bằng UAV cho thấy mức độ nghiêm trọng của tình hình. Dù chưa có xác nhận độc lập về thiệt hại từ các cuộc tấn công, nhưng diễn biến này làm gia tăng nguy cơ xảy ra đối đầu trực tiếp giữa hai bên trên biển. Căng thẳng càng bị đẩy lên cao khi hai nước đang đứng trước thời điểm quan trọng của các cuộc đàm phán. Theo kế hoạch, phái đoàn Mỹ dự kiến tới Pakistan để tham gia vòng đối thoại mới với Iran. Tuy nhiên, Tehran cho biết chưa có kế hoạch tham gia, với lý do lệnh phong tỏa và các điều kiện từ phía Mỹ là không thể chấp nhận. Giới quan sát nhận định rằng việc sử dụng vũ lực trên biển cùng các tuyên bố cứng rắn từ cả hai phía đang làm suy yếu nghiêm trọng cơ hội ngoại giao. Những phát biểu gần đây của Tổng thống Donald Trump, trong đó có cảnh báo về khả năng tấn công quy mô lớn nếu đàm phán thất bại, càng làm gia tăng lo ngại về một cuộc xung đột rộng hơn.

Trong khi đó, eo biển Hormuz - tuyến vận tải năng lượng quan trọng của thế giới - tiếp tục trở thành điểm nóng. Iran đã nhiều lần tuyên bố kiểm soát khu vực này và cảnh báo sẽ tấn công bất kỳ tàu nào bị coi là "hợp tác với kẻ thù". Điều này khiến hoạt động vận tải biển quốc tế bị gián đoạn và gây biến động mạnh trên thị trường dầu mỏ toàn cầu.

Các chuyên gia cảnh báo rằng nếu không có biện pháp hạ nhiệt kịp thời, chuỗi hành động trả đũa qua lại có thể vượt khỏi tầm kiểm soát. Một sự cố nhỏ trên biển cũng có thể leo thang thành xung đột quân sự quy mô lớn, kéo theo những hệ lụy khó lường đối với an ninh khu vực và kinh tế toàn cầu. Hiện tại, cộng đồng quốc tế đang theo dõi sát sao diễn biến giữa Mỹ và Iran, trong khi các nỗ lực ngoại giao vẫn chưa cho thấy dấu hiệu đột phá. Với tình hình ngày càng căng thẳng, nguy cơ đối đầu trực tiếp dường như đang trở nên rõ ràng hơn bao giờ hết.

AN BÌNH