Ngày 6-9, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf tuyên bố Tehran sẽ có phản ứng mạnh hơn trước bất kỳ hành động nào nhằm vào lợi ích và an ninh của nước này. Ông nhấn mạnh "thời kỳ đáp trả tương xứng đã chấm dứt", đồng thời cảnh báo các cuộc tấn công trong tương lai sẽ phải đối mặt với phản ứng nhanh hơn, dữ dội hơn và gây thiệt hại lớn hơn.

Tuyên bố được đưa ra trong bối cảnh giao tranh giữa Mỹ và Iran tiếp tục diễn biến căng thẳng trên cả mặt trận quân sự và hàng hải. Ngày 5-9, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết Iran đã phóng tên lửa nhằm vào một tàu sân bay và một tàu khu trục của Mỹ nhưng không đánh trúng mục tiêu. Mỹ sau đó tấn công 3 tàu chở dầu mà Washington cáo buộc có liên hệ với Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC).

IRGC đáp lại bằng tuyên bố lực lượng hải quân đã tấn công 3 tàu chở dầu đi qua tuyến đường mà Tehran cho là không được phép tại eo biển Hormuz, cùng 3 tàu có liên hệ với Mỹ ở những khu vực khác. IRGC cũng cảnh báo các tàu thuyền không được sử dụng những tuyến đường qua Hormuz chưa được Iran phê duyệt. Sáng 6-9, lực lượng này tiếp tục tuyên bố đã tấn công một tàu không người lái của Hải quân Mỹ tìm cách tiến vào eo biển. Tuy nhiên, người phát ngôn CENTCOM Tim Hawkins bác bỏ thông tin trên.

Cùng ngày, Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran Mohsen Rezaei cho biết Tehran sẽ thiết lập một "khu vực cấm" bên ngoài eo biển Hormuz trong những ngày tới. Theo ông, khu vực này sẽ bắt đầu từ tuyến phong tỏa của Hải quân Mỹ và bao gồm các vùng biển thuộc Vịnh Péc-xích. Những tàu cố tình đi vào khu vực này sẽ bị Iran đưa vào danh sách trừng phạt. Ông Rezaei cho biết Iran và Oman đang đàm phán về việc thiết lập một hành lang vận tải tạm thời qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, Tehran chưa cam kết mở lại hoàn toàn tuyến hàng hải này nếu Mỹ tiếp tục các cuộc tấn công và những hành động mà Iran coi là thù địch. Theo quan chức Iran, hoạt động ra vào hành lang vận tải mới dự kiến được đặt dưới sự quản lý của Tehran. Ông cho rằng Hormuz hiện vẫn "hoàn toàn bị phong tỏa", với chỉ khoảng 7-8 tàu đi qua mỗi ngày, chủ yếu vận chuyển hàng hóa thiết yếu cho Iran.

Căng thẳng tại Hormuz đang làm gia tăng lo ngại đối với thị trường năng lượng toàn cầu. Đây là một trong những tuyến vận chuyển dầu mỏ quan trọng nhất thế giới, với khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu từng đi qua khu vực này. Bất kỳ sự gián đoạn kéo dài nào cũng có thể gây tác động đáng kể đến hoạt động vận tải và giá năng lượng.

Trong khi đó, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu ngày 6-9 cảnh báo Iran sẽ phải đối mặt với phản ứng mạnh nếu tấn công Israel. Ông kêu gọi Tehran không tiến hành các hành động quân sự nhằm vào Israel, đồng thời cảnh báo những cuộc tấn công như vậy có thể dẫn tới đáp trả quyết liệt.

Không chỉ căng thẳng quân sự gia tăng, sức ép kinh tế đối với Iran cũng tiếp tục được siết chặt. Chính phủ Iran thông báo từ ngày 8-9 sẽ tăng giá xăng đối với nhóm tiêu thụ vượt hạn mức. Giá ở bậc thứ ba sẽ tăng gấp đôi, từ 5.000 lên 10.000 toman/lít, trong khi hai mức giá đầu tiên được giữ nguyên.

Trong bối cảnh đó, cựu Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ kiêm cựu Giám đốc CIA Leon Panetta nhận định xung đột Mỹ - Iran có thể kéo dài thêm khoảng 6 tháng. Ông cho rằng hai bên đang rơi vào thế bế tắc, với rất ít lựa chọn để chấm dứt giao tranh, đồng thời cảnh báo chính quyền Tổng thống Donald Trump có nguy cơ bị cuốn vào một cuộc chiến kéo dài ở Trung Đông.

Theo ông Panetta, Washington hiện đứng trước những lựa chọn khó khăn, từ tiếp tục các cuộc tấn công, tìm cách kiểm soát eo biển Hormuz cho tới rút lui. Ông cảnh báo nếu không tìm được giải pháp ngoại giao, cuộc đối đầu có thể trở thành một cuộc chiến kéo dài, gây thêm sức ép đối với Mỹ, Iran và cả an ninh năng lượng toàn cầu.

AN BÌNH